Search
Search
 
Soortbeschrijving
 
 

Blauwe haarkwal
Cyanea lamarckii Péron & Lesueur, 1810

Main Image
 

Zoekbeeld:

Schijfkwal. Mariene soort. Tot 30 cm in doorsnede. Kenmerkend zijn de wratjes/bultjes op de hoed en het ontbrekenvan gaatjes in de spieren bij dieren >8cm doorsnede. Van kleurloos tot zilverachtig lilablauw, soms meer geel. De soort heeft een platte, schotelvormige scherm (hoed) met 20 of meer (tot 32) lobben, waaraan circa 60-65 dunne, haarachtige tentakels zitten. Kan pijnlijk steken (netelen).

Kenmerken:

Afmetingen: Tot 30 cm in doorsnede.
Kleur: Blauw, soms met zilverwit. Gele exemplaren komen echter ook voor.
Vorm: Platte, gelei-achtige kwal met een schotelvormig scherm. Vanuit het midden lopen radiaire lijnen naar de rand van het scherm. De schijf heeft 32 lobben waaraan circa 60-65 dunne, haarachtige tentakels zitten. Deze tentakels bevatten netelcellen en kunnen zeer lang worden. Onder de schotel bevinden zich vier geplooide mondarmen, die korter zijn dan de tentakels. De rand van de schotel heeft 32 lobben.
Overig: De draadvormige tentakels van haarkwallen kunnen ook voor de mens pijnlijk steken. Desondanks hebben deze en andere kwallen bij nadere beschouwing prachtige vormen. Ze kunnen zich uiterst gracieus door het water bewegen. De in Nederland aanspoelende kwallensoorten zijn, zoals terecht aangehaald door Ates (2004), zeker niet “dom, blind en dodelijk”.

Te verwarren met:

  • Gele haarkwal Cyanea capillata: heeft een gladde hoed. Grotere exemplaren van de Gele haarkwal( hoed >8 cm diameter) hebben radiale rijen gaatjes in de spieren in de hoed.
  • Kompaskwal Chrysaora hysoscella. Kompaskwal heeft 24 tentakels en donkerrode pigmentering op hoedrand en/of radiale strepen op de hoed.

Areaal en verspreiding:

Vanaf het Noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan (IJsland, Noorwegen, Oostzee) via het Kattegat, de Noordzee, Britse Eilanden en Ierse Zee tot in de Golf van Biskaje. In Nederland regelmatig in de kustwateren van de Waddenzee en Oosterschelde en langs de Noordzeekust. Van de beide uit ons land bekende soorten haarkwallen komt de Blauwe haarkwal het meest langs de Nederlandse kust voor. Het poliepstadium van deze soort is in het wild nog niet waargenomen.

Habitat en ecologie:

De schijfkwal, het kwalstadium van deze soort, beweegt zich vrij in de waterkolom. De kwalpoliepjes groeien op hard substraat. Haarkwallen hebben gescheiden geslachten. Na bevruchting verlaten de planula-larven de kwal en zoeken een plek om zich te vestigen. Het grootste deel van hun leven brengen kwallen door als poliepje op harde substraten op de zeebodem, welke zich ongeslachtelijk kunnen voortplanten. Het kwalstadium, waarin de soort zich geslachtelijk voortplant, duurt ongeveer een half jaar.
De poliepen eten dierlijk plankton, zoals roeipootkreeftjes, vislarven en andere kwallen. Volwassen dieren in het kwalstadium vangen ook grotere prooien, waaronder visjes, die met de netelcellen verdoofd worden en daarna door de tentakels naar de mondopening gebracht worden.

Seizoenspatronen:

De blauwe haarkwal is een van de vroegst aan de kust optredende kwallensoorten; de piek in aantallen is meestal tussen april en juni.

Literatuur:

  • Ates, R.M.L. , 2004. Kwallen: blind, dom en dodelijk? Het Zeepaard 64 (3): 92-96.
  • Dekker, R. & W. Dekker, 1981. Kwallentabel (Scyphomedusen). Het Zeepaard 41 (4): 107-110.
  • Gmelig Meyling, A.W. & R.H. de Bruyne, 1993. Kwallen in heden en verleden. Het Zeepaard 53 (5): 115-124.
  • Hayward, P.J. & J.S. Ryland (Ed.), 1990. The marine fauna of the British Isles and North-West Europe: 1. Introduction and protozoans to arthropods. Oxford, UK. 627 pp.
  • Holst, S. & Laakmann, C. Morphological and molecular discrimination of two closely related jellyfish species, Cyanea capillata and C. lamarckii (Cnidaria, Scyphozoa), from the northeast Atlantic. Journal of Plankton Research. doi: 10.1093/plankt/fbt093.
  • Kramp, P.L., 1961. Synopsis of the medusae of the world. Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom 40: 1–469.

Auteurs:

Lodewijk van Walraven (2013)
[IvL jan. 2014]

Aphia ID:

135302

Gebied:

Nederland

Biotoop:

Zoutwater

Project:

MOO|SMP

Gerelateerde soorten:

Blauwe haarkwal

 
   
Faunavoorspelling
  • Collapse
  • Close
MaandTrefkans %Voldoende waarnemingenLocatie
Data pager
Data pager
First PagePrevious Page
Next PageLast Page
Page size:
PageSizeComboBox
select
 531 items in 27 pages
36000618 Mally's Lamp [36000] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36001629 Pim's wrak [36001] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36002686 De grote slak [36002] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36004690 Wrak 2108/31295 [36004] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
3600490 Wrak 2108/31295 [36004] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36005627 Wrak 2960/59695 (307) [36005] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050060 Onbekend wrak 70500 [70500] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050090 Onbekend wrak 70500 [70500] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050190 Onbekend wrak 70501 [70501] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050290 Onbekend wrak 70502 [70502] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
613710 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613730 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613740 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613750 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613760 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613770 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613790 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
6137100 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
616440 Jan Goudzwaardweg (paal 70) MOO150 [6164] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
616660 Brouwersdam, Blokkendam Noord [6166] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)

Diensten

Weekdieren (EU-Habitatrichtlijn)

Mariene soorten en ecologie

Contact

Stichting ANEMOON
Postbus 29
2120 AA Bennebroek

anemoon@cistron.nl

06-11442009

Back To Top