Search
Search
 
Soortbeschrijving
 
 

Kompaskwal
Chrysaora hysoscella (Linnaeus, 1767)

Main Image
 

Zoekbeeld:

Schijfkwal. Doorsnede hoed tot 35 cm. Parapluvormig lichaam, geelwit doorschijnend met kenmerkend patroon van V-vormige, bruinrode strepen, dat doet denken aan een kompasroos. 24 randtentakels in 8 groepen van 3. Dunne tentakels en vier met franjes bezette mondarmen, die langer en dikker zijn dan de tentakels. De dieren kunnen pijnlijk steken (netelen). 

Kenmerken:

Afmetingen: Hoed in doorsnede tot 35 cm. De draadvormige tentakels en de mondarmen kunnen een lengte bereiken van 2 meter. 

Kleur: Het lichaam van de Kompaskwal is melkachtig wit. De kleur van de 'kompaslijnen' is donker bruinrood tot donker paars. Het patroon van de strepen doet denken aan een kompasroos, de strepen zijn vaak V-vormig, waarbij de punt van de V naar het centrum van de hoed wijst. De lobben aan de rand van de hoed hebben ronde vlekken in dezelfde kleur. Ook de basisstreng van de mondarmen waarop de franje is 'geplaatst' heeft deze kleur.
Vorm: Doorschijnend parapluvormig lichaam. De rand van de hoed heeft 32 lobben. Onder deze rand bevinden zich 24 lange tentakels in acht groepen van drie. Onder de hoed zijn vier van franjes voorziene mondarmen te zien, die langer zijn dan de tentakels.
Overig: De dieren kunnen ook voor de mens pijnlijk steken (netelen).

Te verwarren met:

Jonge dieren kunnen soms lijken op jonge ongekleurde exemplaren van de Blauwe haarkwal.

Areaal en verspreiding:

N.O. Atlantische Oceaan, van de Zweedse westkust, Kattegat, Noordzee, tot in de Middellandse Zee. In de Nederlandse kustwateren algemeen van het voor- tot het najaar, het meest algemeen in zomermaanden en najaar. Noordzee, Oosterschelde.

Habitat en ecologie:

Volwassen dieren zwemmen en zweven enkele decimeters tot meters beneden het wateroppervlak. De Kompaswal komt vaak in grote groepen voor. Het voedsel bestat uit kleine visjes en andere zeedieren, die met de tentakels worden verdoofd en gevangen.
De dieren veranderen gedurende het leven verschillende malen van geslacht. Meestal zijn ze eerst mannelijk, vervolgens hermafrodiet en later vrouwelijk van geslacht. De eieren van de kwal worden in de maagholte bewaard tot de eerste larvale stadia zijn doorlopen. Dit in tegenstelling tot veel andere schijfkwallen, die de eieren direct in het water afzetten. Bij de Kompaskwal worden de eieren in het 'moederdier' bevrucht, de daar uitkomende Planula-larven worden vervolgens (pas) in het water afgegeven. In het hermafrodiete stadium is zelfbevruchting mogelijk. Na een planktonisch stadium zetten de Planulalarven zich op de zeebodem vast.

Seizoenspatronen:

De poliepen van deze kwal snoeren jongen kwallen af (strobuleren) in de winter. Volwassen dieren worden langs onze kust waargenomen van april t/m september, met een duidelijke piek van juli t/m augustus.

Literatuur:

- van der Mark, C. et al. (2014). Zeeboek, Determinatietabellen voor flora en fauna van de Nederlandse kust. JBU.
- Leewis, R. (2002). Flora en fauna van de zee. KNNV.
- Wood, C. (2007). Seasearch Observer's Guide to Marine Life of Britain and Ireland. Marine Conservation Society.

Auteurs:

(Niels Schrieken, okt 2013) 
Ivl [jan. 2014]

Aphia ID:

135304

Gebied:

Nederland

Biotoop:

Zoutwater

Project:

MOO

Gerelateerde soorten:

Blauwe haarkwal
Kompaskwal

 
   
Faunavoorspelling
  • Collapse
  • Close
MaandTrefkans %Voldoende waarnemingenLocatie
Data pager
Data pager
First PagePrevious Page
Next PageLast Page
Page size:
PageSizeComboBox
select
 504 items in 26 pages
3600060 Mally's Lamp [36000] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
3600160 Pim's wrak [36001] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36002620 De grote slak [36002] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
36004612 Wrak 2108/31295 [36004] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
3600569 Wrak 2960/59695 (307) [36005] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050060 Onbekend wrak 70500 [70500] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050090 Onbekend wrak 70500 [70500] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050190 Onbekend wrak 70501 [70501] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
7050290 Onbekend wrak 70502 [70502] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
613710 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613730 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
6137433 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613750 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613760 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613770 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
613790 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
6137100 Brouwersdam, Spingersdiep [6137]
616440 Jan Goudzwaardweg (paal 70) MOO150 [6164] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
616660 Brouwersdam, Blokkendam Noord [6166] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)
61668100 Brouwersdam, Blokkendam Noord [6166] (Nog niet in Anemoonlocaties opgenomen)

Diensten

Weekdieren (EU-Habitatrichtlijn)

Mariene soorten en ecologie

Contact

Stichting ANEMOON
Postbus 29
2120 AA Bennebroek

anemoon@cistron.nl

06-11442009

Back To Top