De Kauri is duidelijk geen fossiele schelp. Daarvoor glimt hij nog te veel en is hij relatief gezien nog te onbeschadigd. Het is zeker ook geen Ongevlekt of Gevlekt koffieboontje, Trivia arctica of T. monacha. Dit zijn de enige autochtone Kauri’s. De hele bouw van de schelp, inclusief de afwezigheid van de voor deze soorten typische dwarsribbels, laten daar geen twijfel over bestaan.

Foto 1: Monetaria annulus (Linnaeus, 1758), Westerschelde, 2008 © Gijs van Zonneveld

De Spuisluiswachter vond dat deze schelp heel erg veel leek op de Kauri’s die hij al zo vaak op de stranden van Indonesië, de Filippijnen en andere Aziatische bestemmingen had gevonden. Maar die soorten komen hier toch niet voor! Dus werd de hulp ingeroepen van twee experts. Freek Titselaar en Ryckel de Bruine bevestigden beide dat het inderdaad een tropische Kauri is. Het is een vertegenwoordiger van de familie Cypraeidae. Daarbij zijn er twee soorten, Monetaria annulus (Linnaeus, 1758) en M. moneta, die veel op elkaar lijken en vroeger in Azië, Afrika en Oceanië als betaalmiddel werden gebruikt. 14 Eeuwen voor het begin van onze jaartelling was dit al in China het geval. Zij werden toen uit India en de Malediven geïmporteerd. Ook Marco Polo trof op zijn reis het gebruik van deze schelpen als betaalmiddel aan. Hij noemde ze “pourcelaines”.

Ten tijde van het VOC werden de Kauri’s nog gebruikt als zogenaamd slavengeld. Het was in die tijd, tot aan het einde van de 19^de eeuw, nog steeds een wettelijk betaalmiddel in delen van Azië en Afrika. In 1867 passeerde meer dan 3 miljoen kilo C. moneta en C. annulus de haven van Lagos als betaalmiddel. In 1803 werden op een engelse veiling 71.000 kg. Kauri’s verkocht voor £3,626. Tijdens het hoogte punt van de slavenhandel was Amsterdam het centrum van de Kauri-handel. Grote opslagplaatsen werden gebouwd voor de opslag van de schelpen. Tegen het einde van de 19^de eeuw devalueerde de waarde van schelpen snel en werden ze als betaalmiddel afgeschaft.

Met de VOC schepen kwamen veel van deze schelpen naar Europa. Mogelijk zijn er in de Westerschelde VOC-schepen met aan boord grote aantallen van deze schelpen vergaan of werden hier schelpen samen met het afval over boord gegooid. Het is in ieder geval niet de eerste Aziatische Kauri die hier aangespoeld is. Zowel van het strand van Cadzand als van de Kaloot zijn strandvondsten van antieke Aziatische Cypraeidae schelpen bekend. Jammer dat je er nu geen ijsjes meer mee kunt kopen.

Naschrift Floris Bennema (26 mei 2008): De kans is groot dat deze afkomstig is van het VOC-schip De Reygersbroek dat in 1738 ter hoogte van Westkapelle zonk. Meer over het schip en de schelpen is te lezen op de website van het Teyler museum.

Uit een ontdekkaart van de website van www.geschiedeniszeeland.nl blijkt dat de schelpen tegenwoordig regelmatig aanspoelen, onder andere bij Vlissingen: "De Kaurischelpen kun je vandaag de dag vinden op het strand bij Rithem en Westkapelle."

Naschrift van Jan Buijse, Nederlandse Malacologische Vereniging (10 nov. 2008): De afgebeelde schelp is inderdaad Monetaria annulus (Linnaeus, 1758), herkenbaar aan de oranje ring. Werd slechts zelden als geld gebruikt, in tegenstelling tot de geldkauri, Monetaria moneta (Linnaeus, 1758). De naam  Monetaria, vroeger als ondergeslacht beschouwd van Cypraea,  wordt nu als genusnaam erkend.

De geldkauri is door de Portugezen in West-Afrika geïntroduceerd, wat later door de Hollanders is overgenomen. VOC-schepen laadden de schelpen in Ceylon in en stortten die in het ruim, waar ze dienden als ballast. Strandingen van deze schepen veroorzaakten vondsten van Indische Oceaan kauri’s, hoofdzakelijk Monetaria moneta, in Zuid-Afrika, de Belgische en Zeeuwse kust, Egmond aan zee en Wieringen. Ik verwijs naar het recent verschenen artikel “The Shell most written about: Cypraea moneta (Linnaeus, 1758)” van mijn hand in Club Conchylia Informationen 39 (1/2). Overigens was de geldkauri niet het wettelijk betaalmiddel aan de Goudkust, maar wettig betaalmiddel.

staat ook een uitvoerig artikel over kauri vondsten op het nederlandse strand.