Skip to content Skip to navigation

Sections
Personal tools
You are here: Home ANEMOON Spuisluis Cypraea moneta; een antieke exotische schelp op het strand van de Kaloot.
Navigation
Document Actions

Cypraea moneta; een antieke exotische schelp op het strand van de Kaloot.

Op maandag 25 februari 2008 ontving de Spuisluiswachter een interessante waarneming van Gijs van Zonneveld. Één dag eerder, op zondag 24 februari 2008 had hij op het strand van de Kaloot bij Vlissingen iets ten westen van de koelwateruitlaat van de energiecentrale een fraai Kaurischelpje gevonden. Hij lag op het strand tussen de hoog- en laagwaterlijn.

 

De Kauri is duidelijk geen fossiele schelp. Daarvoor glimt hij nog te veel en is hij relatief gezien nog te onbeschadigd. Het is zeker ook geen Ongevlekt of Gevlekt koffieboontje, Trivia arctica of T. monacha. Dit zijn de enige autochtone Kauri’s. De hele bouw van de schelp, inclusief de afwezigheid van de voor deze soorten typische dwarsribbels, laten daar geen twijfel over bestaan.

 

 

Foto 1: Cypraea moneta (Linnaeus, 1758), Westerschelde, 2008 © Gijs van Zonneveld

De Spuisluiswachter vond dat deze schelp heel erg veel leek op de Kauri’s die hij al zo vaak op de stranden van Indonesië, de Filippijnen en andere Aziatische bestemmingen had gevonden. Maar die soorten komen hier toch niet voor! Dus werd de hulp ingeroepen van twee experts. Freek Titselaar en Ryckel de Bruine bevestigden beide dat het inderdaad een tropische Kauri is. Het is een vertegenwoordiger van de familie Cypraeidae. Daarbij zijn er twee soorten, Cypraea annulus en C. moneta, die veel op elkaar lijken en vroeger in Azië, Afrika en Oceanië als betaalmiddel werden gebruikt. 14 Eeuwen voor het begin van onze jaartelling was dit al in China het geval. Zij werden toen uit India en de Malediven geïmporteerd. Ook Marco Polo trof op zijn reis het gebruik van deze schelpen als betaalmiddel aan. Hij noemde ze “pourcelaines”.

Ten tijde van het VOC werden de Kauri’s nog gebruikt als zogenaamd slavengeld. Het was in die tijd, tot aan het einde van de 19de eeuw, nog steeds een wettelijk betaalmiddel in delen van Azië en Afrika. In 1867 passeerde meer dan 3 miljoen kilo C. moneta en C. annulus de haven van Lagos als betaalmiddel. In 1803 werden op een engelse veiling 71.000 kg. Kauri’s verkocht voor £3,626. Tijdens het hoogte punt van de slavenhandel was Amsterdam het centrum van de Kauri-handel. Grote opslagplaatsen werden gebouwd voor de opslag van de schelpen. Tegen het einde van de 19de eeuw devalueerde de waarde van schelpen snel en werden ze als betaalmiddel afgeschaft.

Met de VOC schepen kwamen veel van deze schelpen naar Europa. Mogelijk zijn er in de Westerschelde VOC-schepen met aan boord grote aantallen van deze schelpen vergaan of werden hier schelpen samen met het afval over boord gegooid. Het is in ieder geval niet de eerste Aziatische Kauri die hier aangespoeld is. Zowel van het strand van Cadzand als van de Kaloot zijn strandvondsten van antieke Aziatische Cypraeidae schelpen bekend. Jammer dat je er nu geen ijsjes meer mee kunt kopen.

Meer informatie over deze twee soorten Cypraeidae is te vinden op de volgende websites:
http://seashellsofnsw.org.au/Cypraeidae/Pages/cypraea_annulus.htm
http://seashellsofnsw.org.au/Cypraeidae/Pages/cypraea_moneta.htm

Nieuwe waarnemingen, vragen of opmerkingen van deze soort of andere organismen kunnen per E-mail doorgestuurd worden naar de Spuisluiswachter.