Boek: Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren


Pluimpjesdragers en SlijkgapersAangevulde en bewerkte her-uitgave van de namenlijst uit 1994

In 1994 verscheen als Feestuitgave ter gelegenheid van het zestig-jarig jubileum van de Nederlandse Malacologische Vereniging (NMV) in boekvorm een lijst met alle definitief voor Nederlandse inheemse weekdieren vastgestelde Nederlandse namen. Vanaf dat moment bestond er voor al onze zee-weekdieren, landslakken en zoet- en brakwatertweekleppigen en slakken nog maar één Nederlandse naam die gekoppeld zit aan de ware (wetenschappelijke, Latijnse) soortnaam. De lijst was het resultaat van jarenlange noeste arbeid (tussen 1981 en 1994) en werd opgesteld door deskundigen, bediscussieerd met de achterban (Nederlandse en Belgische malacologen, systematici en andere liefhebbers en taaldeskundigen) en uiteindelijk geaccepteerd als definitief. De namen vonden hun weg naar woordenboeken en duizenden andere publicaties.

Inmiddels zijn we 20 jaar verder en zijn er veel nieuwe soorten - vooral exoten en nieuwe ontdekkingen - aan de Nederlandse fauna toegevoegd. Veel van die 'nieuwe' soorten hadden nog geen officieel vastgestelde Nederlandse naam, of juist meerdere, of zeer vreemde, dan wel onlogische of anderszins tot verwarring leidende 'tijdelijke namen'.
In 2014 vierde de Nederlandse Malacologische Vereniging haar tachtig-jarig jubileum. Ter gelegenheid daarvan is er een nieuwe naamlijst opgesteld in de vorm van een 192 pagina's tellend boek (hardcover), als jubileumgeschenk van de NMV aan haar leden.
In het boek is de lijst uit 1994 qua systematische indeling en wetenschappelijke namen volledig aangepast aan de huidige opvattingen. Een aantal Nederlandse namen werd aangepast (met uitleg) en voor alle nieuwe soorten zijn Nederlandse namen vastgesteld. De publicatie werd daarnaast uitgebreid met zeer veel info over de etymologie: de herkomst en betekenis van zowel de wetenschappelijke als de Nederlandse namen. Het boek kreeg de titel: Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Onderstaand enige informatie.

Pluimdragers en Slijkgapers zijn slechts twee van de ruim 850 namen in dit nieuwe naslagwerk over de Nederlandse weekdieren (Mollusca). Het boek bevat een bijgewerkte namenlijst – de vorige stamt uit 1994 – en geeft een opsomming van alle Nederlandse slakken, tweekleppigen, inktvissen en andere weekdieren en schelpen. Van alle op het land, in het zoete water en in de Noordzee levende soorten wordt de herkomst en betekenis (etymologie) van de namen behandeld. Daarbij gaat het zowel om de vastgestelde Nederlandse namen als om de Latijnse en Oudgriekse woorden in de wetenschappelijke soortnamen. Bij veel soorten met toepasselijke namen zijn illustraties toegevoegd. De inleidende hoofdstukken gaan uitgebreid in op de geschiedenis van de soms al honderden jaren in gebruik zijnde Nederlandse namen en op de manier waarop Nederlandse namen worden geselecteerd en vastgesteld. Nederlandse namen van organismen (ook wel 'populaire namen' of vernacular names genoem) hebben – zeker bij ongewervelde dieren zonder ‘aaibaarheidsfactor’ – een belangrijke populariserende taak in de natuurbeleving, zowel voor het publiek als bij natuurbeheer.

Het werk is geschreven als jubileumgeschenk bij het 80-jarig bestaan van de Nederlandse Malacologische Vereniging. Gaandeweg ontstond een bijna 200 pagina’s tellend naslagwerk voor weekdierkenners (malacologen), verzamelaars, biologen, professionals en vrijwilligers van onderzoeksprojecten en iedereen met liefde voor de natuur, taal, geschiedenis, mythologie en wetenswaardigheden.

Bent u ook benieuwd hoe de intrigerende Nederlandse namen tot stand kwamen, wat slakkenhuizen te maken hebben met gevels van grachtenpanden en keutels van muizen? En of er weekdieren leven in olifantstanden, in oren, mutsen, schoeisel, stenen en in lange gangen in hout? Of bent u geïnteresseerd in de herkomst en betekenis van de wetenschappelijke namen, waarvan er veel stammen uit de Griekse en Romeinse mythologie of uit de Bijbel? Dan kunt u het boek met ingang van januari 2016 bestellen bij Stichting ANEMOON*

 

Gegevens:
Titel:            Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Herziene systematische naamlijst, met etymologie

Auteurs:      R.H. de Bruyne, F.A. Perk, H. Dekker & I. van Lente
Uitgever:     Nederlandse Malacologische Vereniging / Stichting ANEMOON
Jaar:           2015
ISBN:          978-90-815248-3-4   [NUR 430]
Afm.:           17 x 24 cm
Pagina's:     192
Uitvoering:  Hardcover, genaaid gebonden, full colour
Prijs:            € 19,50 (verzending + € 4)  [voor ANEMOON medewerkers en waarnemers geldt korting en is de prijs € 15,00. Informeer per mail]
Bestellen:    Bij Stichting ANEMOON. Overmaken via IBAN:  NL30 INGB 0006560075 o.v.v. ‘Pluimdragers'. Stuur ook altijd een mail met uw naam-
                    en adresgegevens naar anemoon@cistron.nl.
                    Dit is noodzakelijk aangezien de bank uw adresgegevens niet automatisch aan ons doorgeeft.

* (Alle NMV-leden ontvingen reeds een exemplaar als jubileumgeschenk, de resterende voorraad is beperkt)