Unio crassus Maton & Rackett, 1807

De Bataafse stroommossel wordt ook wel Gewoon stroommossel genoemd. De dieren hebben een ovale twee kleppige met een lengte tot circa 7 cm, een hoogte tot circa 4 cm en een dikte tot circa 3 cm. Voor- en achterrand zijn afgerond. Het slot is dik.

De soort leefde vóór 1970 vooral in het stroomgebied van de Maas en was daar plaatselijk talrijk. In de overige delen van ons land kwam de soort minder talrijk voor. Van Bentem Jutting (1943) vermeldt naast de Maas ook de volgende stromen waar de soort voorkwam: "Dinkel bij Denekamp, Mark bij Ulvenhout, Oude IJssel bij Hummoelo, Lek, Kromme Rijn en Oude Maas bij Zwijderdrecht.

Verdwenen
Halverweg de jaren zestig is de soort verdwenen uit Nederland als gevolg van waarschijnlijk vooral vervuiling. Sindsdien zijn er geen meldingen meer van levende exemplaren uit ons land. Van de Bataafse stroommossel worden nog wel regelmatig losse kleppen en ook dou bletten (de linker- en rechterschelp nog met elkaar verbonden) zonder vleesresten aangetroffen. Het gaat hier steeds om oud materiaal dat door waterbewegingen uit de bodem is losgewoeld en met de stroom is meegevoerd.

Biotoop in Nederland
De Bataafse stroommossel is een soort van helder, zuurstofrijk, stromend water. De dieren leven in zand en kiezelbodems, doorgaans op diepten van meer dan één meter onder de waterspiegel. De soort is gevoelig voor vervuiling, zout en meststoffen. Het voorkomen van de soort is daarmee een indicatie voor een goede waterkwaliteit. Bij schoner worden van rivierwater zou de soort terug verwacht kunnen worden. Dit is echte afhankelijk van de aanvoer van mossellarven uit omringende landen, waar de Bataafse stroommossel eveneens zeer sterk achteruit is gegaan of is verdwenen.

Wijze van waarnemen
Omdat de Bataafse stroommossel in de bodem leeft in stromend water op diepten groter dan één meter is de soort niet makkelijk door waarnemers vanaf de kant te inventariseren. Om de soort op een bepaalde locatie te kunnen waarnemen, moet worden gemonsterd met zware bodemhappers. Deze me thode is voornamelijk door professionals uit te voeren.