Search
Search

Soorten

Noordkromp

Arctica islandica

(Linnaeus, 1767)

Noordkromp


Zoekbeeld

Mariene tweekleppige. Tot 125 mm. Kalkwit, opperhuid bruin, zwart, schilferig. Dikschalig en bol. Bijna rond. De top is duidelijk omgebogen. Buitenkant glad, alleen groeilijnen. Slot heterodont, fors en opvallend. Vrij stevige uitwendige slotband. Binnenzijde met twee spierindruksels, in de mantellijn zit geen mantelbocht. Wordt honderden jaren oud. Noordzee, op grotere afstand tot de kust. Spoelt nu en dan aan, met name op de Noordelijke Waddeneilanden (losse kleppen).

Kenmerken

Afmetingen: 125 x 110 mm.
Schelpkleur: Kalkwit met een bruine tot zwarte schilferige opperhuid.
Schelpvorm: Zeer dikschalig en bol. Bijna rond. De top is duidelijk naar voren omgebogen.
Sculptuur:
De buitenkant is glad met alleen onregelmatige groeilijnen.
Slot: Heterodont; fors en opvallend, met in beide kleppen drie cardinale tanden en twee laterale. De middelste cardinale tand kan gesplitst zijn. Uitwendige slotband.
Binnenzijde schelp:
2 spierindruksels, In de mantellijn geen mantelbocht.


Habitat en ecologie

Ondiep ingegraven in de bodem, soms ook los op de bodem liggend. De soort komt voor vanaf enkele meters benedende laagwaterlijn (vanaf ca. 10 m in de Oostzee) tot diepten van 500 m, in uiteenlopende soorten sediment, van steengruis tot klei. Het meest algemeen in slib en fijn zand. Op het NCP vooral op diepten tussen 30 en 50 m. Ze kunnen zich met hun stevige gespierde voet ingraven, maar dit gaat traag. Gevonden bij temperaturen van 0 tot ongeveer 16° Celsius. Het zijn filteraars die voedseldeeltjes (algen) uit het bodemwater zeven. Een (deels) ingegraven Noordkromp onderhoudt contact met het bovenstaande water via de korte sifonen. Dieren van gescheiden geslacht. De soort gaat pas na vele jaren over tot voortplanting, bij een leeftijd van 6 tot 13 jaar. De dieren kunnen zeer oud worden. In de Noordzee zijn exemplaren gevonden van zo’n 167 jaar oud, maar bij IJsland zijn vondsten gedaan van dieren die ruim 400 jaar oud waren, waarmee dit de langst levende diersoort op aarde is (!).

Areaal en verspreiding

Oostelijke Atlantisch gebied, van IJsland en Noord-Noorwegen tot Portugal, de Noordzee, Oostzee en Witte Zee. Ook aan de westkantvan de Atlantische Oceaan van New Foundland tot Cape Hatteras. In de Oostzee in water met een verminderd zoutgehalte. In Nederlandse wateren leeft de Noordkromp voornamelijk in het gebied rond de Oestergronden, met onder meer populaties op het Friese Front. Ook op de Doggersbank leven populaties. In vergelijking met sommige gebieden buiten het NCP, zoals IJsland, de Oostzee en de noordelijke Noordzee (Fladen Grounds), is de gemiddelde dichtheid op het NCP laag. De hoogste dichtheden in de Nederlandse wateren zijn gevonden bij de Doggersbank, de Centrale Oestergronden en net ten oosten daarvan (tot 35 exx per 100 m2).

Op het strand: Losse kleppen en (zelden) doubletten spoelen vooral aan op de Noordelijke Waddeneilanden (Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog). Doubletten spoelen weinig aan, levende dieren uiterst zelden. In Zeeland fossiel.


Nadere informatie


Literatuur

  • Bruyne, R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling & R. Daan (red.), 2013. Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). Tirion Uitgevers, Utrecht en Stichting Anemoon, Lisse 414 pp.

Code


Auteurs

(De Bruyne, Van Leeuwen, Gmelig Meyling, Daan et al. -Ecologische atlas mariene weekdieren - 2013)
[B. Oonk, jan. 2014; IvL feb. 2014]



Commentaar

Noordkromp Noordkromp Noordkromp

Grafieken


Klik op de foto’s voor grotere plaatjes.


Diensten

Weekdieren (EU-Habitatrichtlijn)

  • Inventarisaties
  • Beheeradviezen 
  • Monitoring
  • Exoten

Mariene soorten en ecologie

  • Educatie
  • Artikelen
  • Exoten

 

 

Steun ANEMOON

  • Met een donatie
  • Met waarnemingen
  • Met foto's 
  • Met locatie-omschrijvingen
  • Met maken van artikelen
  • Met organiseren activiteiten

Contact

Stichting ANEMOON
Postbus 29
2120 AA Bennebroek

anemoon@cistron.nl

06-11442009

 

 

Back To Top