ANEMOON-project Sint Eustatius

Door: Sylvia van Leeuwen, Adriaan Gmelig Meyling en Niels Schrieken. Versie: 21 december. 2016


Green Sea Trutle Chelonia mydas (bron: Marion Haarsma)

Sint Eustatius is een eiland binnen het Nederlands Caribisch gebied. De koraalriffen en zeegrasvelden rond dit eiland zijn bijzonder soortenrijk. Jaarlijks wordt het eiland bezocht door vele toeristen om de schoonheid onderwater te ervaren. Stichting ANEMOON vindt het belangrijk om overheden en toeristen te informeren en te betrekken bij het onderwaterleven van Caribisch Nederland.

The Dutch Caribbean island of St. Eustatius has a very rich marine life, with coral reefs, sea grass beds and other marine habitats. Every year many tourists visit the island to explore this underwater beauty, and to see the rich fauna and flora of marine animals and plants. The ANEMOON Foundation wants to inform and involve both the public and the government in the marine life of the Dutch Caribbean. For more explanation in English follow the link, EUX.

Daarom wil Stichting ANEMOON informatie over de mariene flora en fauna rond het eiland verzamelen en delen met anderen. Voor het beheer en de bescherming van het Nationale Mariene Park is belangstelling voor en goede kennis van de mariene natuur belangrijk. ANEMOON wil hieraan een bijdrage leveren en die verder uitbreiden: welke soorten leven rond St. Eustatius? Waar leven bijzondere en kwetsbare soorten? Welke soorten nemen toe- en af en welke factoren spelen daarbij een rol? De afgelopen jaren is er veel kennis opgebouwd, maar er valt ook nog heel veel te ontdekken. Via het monitoringproject van ANEMOON kan iedereen die dat wil, daaraan bijdragen.

Maak kennis met de mariene biodiversiteit rond St. Eustatius
Meer informatie over de planten en dieren die rond St. Eustatius leven vind je:

  • In de 'Field Guide of the Marine Life of St. Eustatius'. Deze gids bevat bijna 300 prachtige kleurenfoto’s en korte beschrijvingen van vissen, zeeschildpadden, zeesterren, koralen, zeeslakken, krabben, wieren, sponzen en vele andere organismen die rond St. Eustatius leven. Het boek bevat zowel de meest gewone soorten rond St. Eustatius. Een deel daarvan kan ook elders in de Cariben worden waargenomen. Daarnaast bevat de gids opvallende en bijzondere soorten die kenmerkend of zelfs endemisch zijn voor het eiland en de omgeving. Hier kun je een hoge resolutie pdf voor een snelle internet verbinding downloaden. Hier kun je een lage resolutie pdf voor een trage internet verbinding downloaden. Een gedrukte versie is te bestellen via amazon.com. De prijs is € 19,99.
  • In het Flora- en fauna overzicht op deze website. Hier vindt u afbeeldingen en uitgebreidere informatie over meer dan 190 Caribische soorten.




Help mee met de monitoring van het zeeleven rond St. Eustatius

Iedereen die op St. Eustatius woont of er tijdelijk verblijft voor vakantie, studie of zaken.en gaat duiken of snorkelen, kan een waardevolle bijdrage leveren aan de monitoring van het zeeleven rond het eiland. In 2017 start Stichting ANEMOON in samenwerking met STENAPA (de organisatie die het mariene park beheert) een project dat vergelijkbaar is met het Nederlandse MOO-project het St. Eustatius Mariene Monitoring Project (SEM). Wie gaat duiken of snorkelen op St. Eustatius, kan op verschillende manieren waarnemingen doorgeven:

  • Gebruik de aantrekkelijke en eenvoudige 'Observation Form for Diving and Snorkeling'. Op deze kaart staan 11 goed herkenbare en spannende soorten met een duidelijke foto en een korte beschrijving. Deze soorten zijn speciaal voor St. Eustatius geselecteerd. Deze kaart is geschikt voor iedereen, zelfs al heb je geen voorkennis van soorten in het Caribisch gebied.
  • Een uitgebreid 'Extended Observation Form' voor gevorderde waarnemers met een goede soortenkennis van het Caribisch gebied. Net als bij het Nederlands MOO-project geldt voor het Caribisch MOO-project dat je niet verplicht bent om op alle soorten te letten. Je kan zelf kiezen op welke soorten je tijdens de duik wilt richten.
  • Losse waarnemingen en foto’s kun je delen via twee internationale varianten van de in Nederland bekende website waarneming namelijk via St. Eustatius, statia.observation.org of via inaturalist.org.
  • Waarnemingen kun je ook per post doorgegeven aan Stichting ANEMOON, Postbus 29, 2120 AA Bennebroek, Nederland, of e-mailen naar stichting ANEMOON: anemoon@cistron.nl.


Contact
Contact Wil je mee doen? En hebt je nog vragen?  Neem dan contact op met de project-coördinator Niels Schrieken: nielsschrieken@gmail.com


Voorbereidende projectactiviteiten 2015-2016
In 2015 en 2016 heeft Stichting ANEMOON het project “Conserveren en monitoren van de marine biodiversiteit van Sint Eustatius” uitgevoerd. De doelstelling van dit project waren:

  • Het deelnemen aan de mariene expeditie 2015 naar Sint Eustatius, samen met Naturalis Biodiversity Center;
  • Het opzetten van een kennisnetwerk;
  • Het toegankelijk maken van informatie over soorten die bij monitoring (kunnen) worden betrokken;
  • Het opstarten van monitoring met behulp van vrijwilligers en het ontwikkelen van de daarvoor benodigde formulieren.


Resultaten voorgekomen uit het project:

  • Gids over de mariene fauna van Sint Eustatius
  • Informatie op de website over meer dan 190 mariene Caribische soorten
  • Een aantrekkelijke MOO-invulkaart met goed herkenbare soorten voor starters
  • Een MOO-formulier voor gevorderde waarnemers (zie hierboven)
  • Een kennisnetwerk met betrekking tot de mariene flora en fauna waaraan de volgende organisaties deelnemen: Stichting ANEMOON, Naturalis Biodiversity Center, STENAPA,  Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA), Les Fruits de Mer en Caribbean Netherlands Science Institute (CNSI)
  • Burgerwetenschappers van ANEMOON hebben deelgenomen aan de St. Eustatius mariene expeditie 2015. Deze expeditie werd in juni 2015 georganiseerd door het Naturalis Biodiversity Center en ANEMOON en had als doel om de mariene biodiversiteit te onderzoeken. Klik hier voor de blogs van de Naturalis expeditie. Burgerwetenschappers van ANEMOON hebben een inhoudelijke bijdrage geleverd aan het expeditierapport.

 

Eerdere ervaring met monitoring door sportduikers
In Nederland monitoren duikers van Stichting ANEMOON sinds 1993 de mariene flora en fauna. Eén van de projecten is het Monitoring Project Onderwateroever (MOO) waarbij waarnemers na de duik waargenomen aantallen per soort noteren. Het MOO is zo opgezet dat waarnemers op een deel van de soorten kunnen letten. Zo kunnen ook waarnemers met nog weinig ervaring gemakkelijk mee. Met de MOO-methode kan worden bepaalde welke soorten toe- en afnemen. Overheden en natuurbeheerders kunnen met die kennis gerichter beschermen. Maar kennis over de onderwaternatuur wordt ook uitgedragen aan sportduikers. Want wie meer weet, beleeft meer, en gaat respectvoller om met de natuur.


Toekomst
De ontwikkelde producten zullen zoveel mogelijk digitaal worden verspreid onder geïnteresseerde toeristen. In gedrukte vorm worden de producten verspreid onder bewoners en toeristen via STENAPA, de duikscholen en andere organisaties die aan het project meegewerkt hebben. Ook accommodatie-eigenaren vragen we het project onder de aandacht van hun gasten te brengen.
Waarnemingen kunnen worden doorgegeven aan Stichting ANEMOON, Postbus 29, 2120 AA, Bennebroek Nederland of worden ge-e-maild aan anemoon@cistron.nl. Wellicht kunnen we in de toekomst een invoerapp of een invoerportal via de website aanbieden. Deze waarnemingen komen beschikbaar voor STENAPA en andere organisaties en burgerwetenschappers die deelnemen aan het kennisnetwerk.

 

Dank
Het project Conserveren en monitoren van de marine biodiversiteit van Sint Eustatius kon in 2015 en 2016 worden uitgevoerd dankzij de financiële ondersteuning van het Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied. Daarnaast heeft een groot aantal vrijwilligers zich belangeloos voor het project ingespannen. Wij zijn hen daarvoor zeer erkentelijk, want zonder deze steun hadden wij dit project niet kunnen realiseren.