Pisidium
Erwtenmossels
Pisidium C.Pfeiffer, 1821
Familie: Sphaeriidae
Pisum is een oude Latijnse plantennaam voor erwt (van het Griekse
pison). Pisidium betekent erwtje, want -idium is een
verkleiningsuitgang. De tweeklepppige schelpjes van de erwtenmossels
lijken op erwtjes
Pisidium lilljeborgii Clessin 1886
Pisidium lilljeborgii is genoemd naar de Zweed Vilhelm (Wilhelm) Lilljebourg (1816-1908).
Pisidium casertanum (Poli, 1791)
Nederlands: (Gewone) Erwtenmossel
Duits: Gemeine Erbsenmuschel
Engels: Ubiquitos Pea Mussel
Omdat
deze soort de meest voorkomende Erwtenmossel is, heeft deze soort de
toevoeging gewone gekregen. Casertanum (Lat.) betekent afkomstig van
Caserta, een streek in Italië.
Pisidium nitidum Jenyns, 1832
Nederlands: Glanzende erwtenmossel
Duits: Glänzende Erbsenmuschel
Engels: Shining Pea Mussel
Naar de sterke glans van het schelpje heet deze soort glanzend; nitidum (Lat.) = glanzend, schitterend.
Pisidium personatum Malm, 1855
Nederlands: Gemaskerde erwtenmossel, Bronfijnschaal
Duits: Quellerbsenmuschel
Engels: Red-crusted Pea Mussel
De
soort heeft vaak een zware korst van mangaanoxide, vandaar de naam
gemaskerd. Personatum (Lat.) is afgeleid van persona = toneelmasker en
betekent ook gemaskerd. Het is een typische bewoner van koude bronnen
en kwelwater. De neerslag van mangaanoxide op de schelp houdt verband
met dit biotoop.
Pisidium obtusale (Lamarck, 1818)
Nederlands: Stompe erwtenmossel
Duits: Stumpfe Erbsenmuschel
Engels: Porous Pea Mussel
Frans: Pisidie obtuse
Naar
de stompe vorm van de schelp; obtusale (Lat.) betekent eveneens stomp.
De schelp is geperforeerd met duizenden fijne poriën, hetgeen de
Engelsen als belangrijk kenmerk hebben verwerkt in de naam.
Pisidium henslowanum (Sheppard, 1823)
Nederlands: Kleine erwtenmossel
Duits: Kleine Falten-Erbsenmuschel
Engels: Henslow's Pea Mussel
Frans: Pisidie de Henslow
Kleine
erwtenmossel, vanwege de kleine afmetingen ten opzichte van de andere
soorten. Henslowanum is een latinisering van de persoonsnaam Henslow.
Mogelijk genoemd naar de geestelijke John Steven Henslow (1796-1861)
die in 1825 tot hoogleraar in de plantkunde in Cambridge benoemd werd.
Hij was Charles Darwin's leraar en overreedde zijn leerling aan de
"Beagle" expeditie deel te nemen.
Pisidium hibernicum Westerlund, 1894
Nederlands: Gladde erwtenmossel
Duits: Glatte Erbsenmuschel
Engels: Globular Pea Mussel
Naar
het meestal gladde oppervlak van de schelp genoemd. Het areaal wordt
aangeduid als Eurazië, hetgeen de soortnaam hibernicum = Iers nogal
overstijgt.
Pisidium supinum Schmidt, 1851
Nederlands: Driehoekige erwtenmossel
Duits: Dreieckige Erbsenmuschel
De schelp van Pisidium supinum is min of meer driehoekig. De soortnaam supinum (Lat.) betekent neerliggend.
Pisidium moitessierianum Paladilhe, 1866
Nederlands: Dwerg-erwtenmossel
Duits: Winzige Falten-Erbsenmuschel
Engels: Pygmy Pea Mussel
De
kleinste onder de hier beschreven erwtenmossels is de
Dwerg-erwtenmossel. De soortnaam komt van de persoonsnaam Moitessier.
Zeer waarschijnlijk naar de Franse malacoloog Prosper-Antoine
Moitessier (overleden in1867) uit Montepellier.
Pisidium tenuilineatum Stelfox, 1918
Nederlands: Fijngestreepte erwtenmossel
Duits: Kleinste Erbsenmuschel
Met
een dichte en regelmatige ribbeling heeft deze soort de naam
“fijngestreepte” gekregen; tenui(s)lineatum (Lat.) betekent ook
fijngestreept.
Pisidium amnicum (Müller, 1774)
Nederlands: Rivier-erwtenmossel
Duits : Grosse Erbsenmuschel
Engels : River Pea Mussel
Frans: Pisidie fluviale
Deens: Stor ærtemusling (stor = grote)
Rivier-erwtenmossel
komt voor in bewegend water van rivieren, beken, kanalen en meren. Met
een schelplengte van 11 mm behoort hij tot de grotere erwtenmossels.
Aminicum (Lat.) = van de river, stroom.
Pisidium milium Held, 1836
Nederlands: Hoekige erwtenmossel
Duits: Eckige Erbsenmuschel
Engels: Quadrangular Pea Mussel
Frans: Pisidie naine
De
trapeziumvormige schelp heeft de soort de naam hoekig bezorgt. Milium
(Lat.) = gierst, mogelijk naar de kleine afmetingen als een
gierstekorrel.
Pisidium pseudosphaerium Favre, 1927
Nederlands: Sphaeriumvormige erwtenmossel
Duits: Kugelige Erbsenmuschel
Sphaeriumvormig
slaat de gelijkenis met een ander zoetwaterschelpje Sphaerium. Ook de
Latijnse naam pseudo-sphaerium = niet echte sphaerium, duidt op deze
gelijkenis.
Pisidium pulchellum Jenyns, 1832
Nederlands: Fraaie erwtenmossel
Duits: Schöne Erbsenmuschel
De schelp heeft in verse toestand een fraaie zijdeachtige glans; pulchellum = mooi, fraai, lief.
Pisidium subtruncatum Malm, 1855
Nederlands: Scheve erwtenmossel
Duits: Schiefe Erbsenmuschel
Engels: Short-ended Pea Mussel
Naar de scheef-ovale vorm van de schelp. Iets afgeknot betekent de soortstoevoeging (Lat.) subtruncatum.

