Skip to content Skip to navigation

Sections
Personal tools
You are here: Home ANM Etymologie Zoetwaterschelpen Anodonta
Navigation
Document Actions

Anodonta

Zwanenmossels

Anadonta
Familie:

Tot in de zeventiende eeuw geloofde men dat eendenmossels aan bomen (zogenaamde eenden- of ganzenbomen) groeiden en in eenden of ganzen veranderen. Het betreft hier echter geen weekdieren, maar schaaldieren, verwant aan de zeepokken. De wetenschappelijke naam van de Eendenmossel is Lepas anatifera. Anatifera (Lat.) betekent eenddragend en lepas (Gr.) betekent: een schelpdier (mossel) dat zich aan de rotsen vastzuigt.
Er zijn echter ook weekdieren met de naam Eendenmossel (Anodonta anatina), die tegenwoordig de naam Vijvermossel dragen, zodat er geen verwarring mogelijk is met Lepas anatifera. Daarnaast is er ook de Zwanenmossel (Anodonta cygnea). Cygnus komt van het Griekse kuknos = zwaan en anatina van anas (Lat.) = eend.
De Nederlandse namen zijn duidelijk afgeleid van de wetenschappelijke namen, maar hoe laten die laatste zich verklaren? Sommigen menen dat deze schelpen door zwanen en eenden gegeten worden. Zo vroeg L.E. Adams zich in het Journal of Conchology van 1905 zich af: Do swans and ducks eat Anodonta cygnea? Een andere mogelijke verklaring is dat zwanen en ganzen hetzelfde leefgebied bewonen als de zwanenmossels. En omdat zwanen groter zijn dan eenden kreeg de grootste soort de naam Zwanenmossel en de kleinere Eendenmossel? Of is er misschien toch nog een lijntje te leggen naar de hierboven genoemde Eendenmossel.

De naam Anodonta is opgebouwd uit an (Gr.) = geen of niet en odonta, van odous, odontos = tand. De schelpen zijn dus tandloos.

Anodonta cygnea
Synoniem: Anodonta nansoutyana
Nederlands: Zwanenmossel
Duits: Schwannenmuschel
Enegels: Swan Mussel
Frans: Anadonte cygnea
Deens: Dammusling

Anodonta nansoutyana is één van de 549 synoniemen van Anodonta cygnea (Certain mussel species have been over-named in Dan Graf & Kevin Cummings, 2003). De soort is genoemd naar Generaal Charles Marie Etienne Champion Dubois de Nansouty. Hij werd geboren op 20 februari 1815 in Dijon en overleed op 11 maart 1895 te Dax. Hij had een militaire loopbaan van 1837 tot 1872. Daarna vestigde hij zich in Bagnères de Bigorre. Hij interesseerde zich in het voor de malacologie. Vijf soorten zijn naar hem genoemd, maar alle namen zijn evenals de bovengenoemde in de vergetelheid van de synonymie geraakt. Ook had hij bijzondere belangstelling voor de meteorologie. Dankzij hem kwam in 1880 een observatorium op de Pic du Midi de Bigorre gereed.

De ondersoort Anodonta cygnea zellensis of A. cygnea cellensis werd voor het eerst gevonden door J.S. Schröter in de stadsgrachten van Celle (Duitsland?). Cellensis betekent afkomtig uit Celle.

Vijvermossel - Anodonta anatina
Duits: Entenmuschel
Engels: Duck Mussel
Frans: Anadonte anatine
Deens: Andemusling