Littorina
Alikruiken
Littorina Férussac, 1822
Alikruiken zijn de typische bewoners van de zone tussen hoog en laag
water. Litoraal is de wetenschappelijke naam van de getijdezone tussen
de hoogste hoogwaterlijn en de laagste laagwaterlijn. Ook wordt deze
wel kreukelzone genoemd naar de Zeeuwse naam van de soort. In het
zoetwater betekent litoraal de oeverzone. Litoraal is van het Latijnse
litoralis = van de kust, van het strand, van litus 2e nv. litoris =
strand, kust.
De Nederlandse naam Alikruik, Alikruuk, Alekreukel, Kreukel of
Krukel heeft geen verwanten in andere talen. Over de afleiding van de
naam bestaat veel onzekerheid. In het etymologische woordenboek Van
Dale staat “Alikruik (1634) etymologie onbekend.” In het Woordenboek
der Nederlandsche Taal staat bij Kreukel: “Men heeft verondersteld dat
het dier genoemd is naar den gekronkelde vorm van het horentje”.
“Die sulke dingen doen, die raken in ’t gat seyde meyd en sy sag een
man in een alikruyk peuteren”, zo luidt een oude zei-spreuk.
Kreukelrapers verzamelen de alikruiken als voedsel. Men kookt ze en
haalt ze met een kromme speld uit hun huisje. In de Engelse naamgeving
Edible periwinkle (oudengels pinewincle) komt dit gebruik naar voren.
De Franse naam bigorneau en de Spaanse naam bigaro zijn afgeleid
van bi = twee en cornu = hoorn (Latijn). Waarschijnlijk slaat dit op de
twee tentakels die duidelijk zichtbaar uit het huisje steken.
Strandschnecke en Strandsnegel met de betekenis strandslak zijn in Duitsland, respectievelijk Denemarken in gebruik.
Littorina arcana Hannafor-Ellis, 1978
De soortnaam arcana (lat.) betekent verborgen
Littorina littorea (Linnaeus, 1758)
Littorina mariae Sacchi & Rastelli, 1966
De soortnaam mariae is afgeleid van de vrouwelijke naam Maria.
Littorina neglecta Bean, 1844
De soortnaam neglecta betekent veronachtzaamd, over het hoofd gezien
Littorina nigrolineata Gray, 1839
De soortnaam nigrolineata betekent zwart gestreept.
Littorina obtusata (Linnaeus, 1758)
De soortnaam obtusata betekent stomp.
Littorina saxatilis (Maton, 1797)
De soortnaam saxatilis betekent van de rotsen of stenen.

