Tekst Lodewijk van Duuren, 5 november 2007

Haliotis Linnaeus, 1758

Zeeoor – Haliotis tuberculata

In het bijbelboek Johannes (hoofdstuk 18 vers 10) staat: “Toen trok Simon Petrus het zwaard dat hij droeg, trof den knecht van den hogepriester en sloeg hem het rechteroor af. De knecht heette Malchus.” Dit gebeurde in de hof van Getsemane bij de gevangenneming van Jezus.

Het was dus Malchus’ oor, maar de Fransen en de Italianen gebruiken de namen Oreille de Saint Pierre en Orecchia di San Pietro voor de schelp Haliotis tuberculata, die op een oor (eigenlijk oorschelp) lijkt. De bovenstaande geschiedenis is waarschijnlijk de bron van deze naam. De schelpen van het genus Haliotis zijn namelijk stevige horens met 2-3 windingen waarvan de laatste is uitgegroeid tot een zeer groot oor. De zeeoren tellen meer dan 100 soorten.

In veel talen hebben de soorten van deze familie namen waarin de vergelijking met een oor voorkomt: zeeoor, ear shell, sea ear, Seeohr, Meerohr, Oreille de mer en Orecchia di mare (Italiaans). De Engelse naam ormer is waarschijnlijk afgeleid van het Franse oreille de mer.

De wetenschappelijke naam Haliotis is samengesteld uit het Griekse hals, 2e naamval halos = zee, zout en ous, 2e naamval otos = oor. In Amerika is de Engelse naam abalone in gebruik. Deze naam komt van abulón, de Spaanse naam voor Haliotis. In Nieuw-Zeeland heten ze paua en in Japan awari Haliotis tuberculata (gewone of Europese zeeoor) is de enige zeeoor uit de Europese wateren; deze komt niet in de Noordzee voor, maar spoelt wel uiterst zelden aan op het Nederlandse strand. Tuberculata is gevormd uit het Latijnse tuberculum = knobbeltje en –ta = voorzien van. Dit vanwege de buitenkant van de schelp die vele knobbeltjes draagt.

De Haliotidae bezitten een stevig gespierde voet, waarmee ze zich aan de rotsen vastzuigen. Deze voet is zeer smakelijk. Van de parelmoerlaag aan de binnenkant van de schelp maakt men sieraden.