Tapijtschelp - Subfamilie Tapetinae

Venerupis senegalensis

Tapes decussata

Paphia aurea

Paphia rhomboides

De tapijtschelp is blijkbaar een aansprekende schelp want in veel talen hebben de soorten van de subfamilie van de Tapijtschelpen (Tapetinae) een naam. In Engeland heten ze Carpet-shell, in Duitsland Teppichmuschel, in Denemarken Taeppemusling, in Frankrijk Palourde of Clovisse, in Spanje Almeja en in Italië Vongola of Vongole.

De oppervlakte van de naamgevende soort Venerupis senegalensis (Synoniemen Venerupis pullastra en Tapes pullastra) heeft een tapijtachtige geweven structuur, vandaar de naam tapijtschelp, carpet-shell, Teppichmuschel en Taeppemusling. Het woord tapijt is via het Latijnse tapete afgeleid van het Griekse tapes, tapijt of kleed. Het synoniem Tapes pullastra draagt nog die Griekse genusnaam. De betekenis van de Spaanse naam almeja is het manteltje van de moren in Spanje. De Franse naam palourde is afgeleid van het Latijnse peloris dat reuzenmossel betekent. Clovisse is van het provencaalse clauvisso, dat is afgeleid van het Latijnse claudo = sluiten.

Senegalensis betekent van Senegal afkomstig. Gezien de verspreiding van Noord-Noorwegen, de Middellandse Zee tot aan de Atlantische kust van Marokko is dat niet zo voor de hand liggend. De andere soort naam pullastra betekent gelijkend op een kuiken (lat. pullus, vergelijk het Nederlandse pul = jong dier). In Engeland heet deze soort Pullet carpet-shell. Dit alles omdat de kleur van de schelp op het verenkleed van sommige kuikens lijkt. De Spaanse naam van deze soort is almeja babosa, waarbij babosa volgens het Spaanse woordenboek “naakte slak” betekent.

De genusnaam Venerupis is opgebouwd uit venus, tweede naamval veneris (een verwant geslacht schelpen) en rupis dat in het Latijn rots betekent. De schelpen zijn vaak met hun byssus draden bevestigd aan stenen of schelpen en soms bewonen ze de verlaten boorgangen van rotsborende schelpen. Daarmee is het tweede deel van de genusnaam verklaard.

Een tweede Nederlandse soort Tapes decussata is de geruite tapijtschelp. Decussata (Lat.) betekent kruisgewijs naar de sculptuur van de schelp. Chequered carpet-shell en Palourde croissée duiden op hetzelfde.

Verder komen er nog twee soorten van het genus Paphia in Nederland voor Paphia aurea, de gouden tapijtschelp en Paphia rhomboides, de gevlamde tapijtschelp. Paphus is een stad aan de westkust van Cyprus, gewijd aan Venus of Afrodite die er een prachtige tempel had en die daarom ook de bijnaam Paphia draagt. Aureus (Lat.) betekent gouden naar de oranje-gouden kleur van de schelp en rhomboides betekent gelijkend op een ruit naar de vorm van de schelp.