Tekst Lodewijk van Duuren, 5 november 2007

Donax Linnaeus, 1758

Zaagje - Donax vittatus

Het zaagje dankt zijn naam aan de fijngetande onderzijde van de schelp, die als een zaagje aanvoelt. Een andere Nederlandse naam muizentandje slaat ook op deze fijne tandjes.

Dit opvallende kenmerk komt niet in andere talen tot uitdrukking. Gebänderte Dreiecksmuschel (Duits), Banded Wedge-shell (Eng.) en Olive de mer (Frans) hebben de vorm en de kleur als kenmerkende eigenschap. De driehoekige vorm (Dreieck = driehoek en wedge = wig), de witte stralen uit de top en de gladde olijfgroene opperhuid (olive = olijf of olijfkleurig) zijn de naamgevende factoren. Ook de wetenschappelijke soortnaam vittatus betekent gebandeerd of gestreept.

Donax is de naam die door Plinius aan deze soort is gegeven, ze is afgeleid van het Griekse Donax riet, dat verwant is met doneo = schudden. Waarom de soort deze naam heeft gekregen is niet bekend. Bob Entrop geeft als verklaring: “naam van een zeevis”.

In Amerika leeft een verwante soort Coquina (Donax variabilis) die zo vaak verzameld werd voor de coquina-soep, dat er beschermende maatregelen genomen moesten worden. De soort heeft ook de naam vlindertje, omdat de uitgespreide doubletten op een vlinder lijken. Coquina is een Spaanse naam voor verschillende Donax soorten.