Tekst: Lodewijk van Duuren, 12 november 2007

Arctica Schumacher, 1817

Familie: Arcticidae - Krompen

Arctica islandica (Linnaeus, 1767)
Nederlands: Noordkromp
Duits: Island Muschel
Engels: Acrtica clam, Iceland cyprine
Frans: Quahog nordique (waarschijnlijk Canadees), Praire d’Islande, Palourde de mer.

Het woord kromp komt van krimpen en is verwant met krom. Krom van ouderdom zou je kunnen zeggen, want exemplaren van de Noordkromp kunnen een aanzienlijke leeftijd bereiken. Uit telling van het aantal interne groeilijnen blijkt dat sommige individuen meer dan 200 jaar oud zijn. Het eerste deel van de naam slaat op het verspreidingsgebied van de soort: het Noordelijk deel van de Atlantische oceaan. Ook de wetenschappelijke naam is hierop gebaseerd. Arctica betekent arctisch of noordelijk en islandica betekent uit IJsland.

Een synoniem is Cyprina islandica en de Engelse naam Iceland cyprine. Cypria is de bijnaam van Aphrodite, vanwege de bijzondere verering die ze op Cyprus genoot. Dat een bijnaam van Aphrodite voor een schelp is gekozen is niet zo vreemd. Aphrodite werd geboren uit het schuim van de zee. (aphros = schuim). Aphrodite toont veel verwantschap met Astarte, de Foenische godin van de maan en de vrouwen. Astarte bestuurde de getijden, de menstruatie en de vruchtbaarheid van de aarde. Haar relatie met de zee is een verklaring voor de geboorte van Aphrodite uit zeeschuim. Ook de Romeinse godin Venus werd geidentificeerd met Aphrodite. Daarmee is ook verklaard dat Venus en Astarte schelpennamen zijn.

Andere Engelse namen zijn ocean quahog en black quahog. Omdat quahog de naam is van de Noord Amerikaanse indianen voor schelpen uit het geslacht Mercenaria zullen deze namen wel uit dit werelddeel afkomstig zijn. Black (zwart) slaat op de donkere opperhuid die de schelp bedekt.