Update Buikstreepnemertijnen 23-11-2008
Na alle commotie zowel boven- als onderwater is het even stil geweest rond de invasie van Buikstreepnemertijnen in de Oosterschelde. Dat wil zeker niet zeggen dat er niets meer over deze opvallende dieren te melden is. Ze zitten er nog steeds massaal en er zijn weer twee interessante waarnemingen rondom deze fraaie worm gedaan.
Door het slimme WWW-surfen van Marianne Ligthart wisten we al dat de Buikstreepnemertijnen zich bij voorkeur voeden met de Waaierkokerworm, Sabella pavonina. Menig duiker heeft dit onderwater al gezien en veel fotografen hebben de etende nemertijnen in digitale foto’s vastgelegd. Er zijn zelfs meerdere keren twee nemertijnen tegelijk in een koker van een Waaierkokerworm gesignaleerd. Erik de Boer heeft op 25 oktober 2008 zelfs drie nemertijnen in een koker gezien. “Three is a crowd” gaat dus voor de Buikstreepnemertijnen bij het eten althans niet op.

Foto 1: Buikstreepnemertijnen, Oosterschelde © Erik de Boer, 2008
Nog veel interessanter is een tweede foto van Erik de Boer. Hiermee krijgen we een intiem inkijkje in de wijze waarop de nemertijnen de waaierkokerwormen aanvallen en verorberen. Op de onderstaande foto is duidelijk te zien dat de nemertijnen over een lange tong beschikken waarmee de waaierkokerwormen worden aangevallen.

Foto 2: Buikstreepnemertijnen, Oosterschelde © Erik de Boer, 2008
Tenslotte heeft de Spuisluiswachter zelf ook nog een opmerkelijke waarneming in verband met het eetgedrag van de nemertijnen gedaan. Het is duidelijk dat ze Waaierkokerwormen aanvallen en verorberen. En in een groot gebied tussen de 1ste en 2de pijler van de Zeelandbrug bij Zierikzee zijn in een korte tijd en in een groot gebied nagenoeg alle waaierkokerwormen verdwenen. Echter ten oosten van dit gebied stonden dit voorjaar nog heel veel Schelpkokerwormen, Lanice conchilega. In dit gebied zie je nu alleen nog maar lege kokers van deze wormen liggen en er kruipen ook nog steeds ontelbare Buikstreepnemertijnen tussen door. Is de massale slachting onder de Schelpkokerwormen het gevolg van predatie door de nemertijnen? Zijn zij ook ten prooi gevallen aan de furieuze eetlust van nieuwe worm? Direct bewijs door een foto van een Buikstreepnemertijn die een Schelpkokerworm aanvalt is er nog niet. Mogelijk is de schade onder de Schelpkokerwormen veroorzaakt door een sleepnet van een visser? Waarschijnlijk is dit niet het geval, want de slachting onder de Schelpkokerwormen gaat tot vlak onder de brug door en het is niet waarschijnlijk dat vissersboten hun netten zo dicht bij de brug brengen.

Foto 3: Levende Schelpkokerwormen, Oosterschelde, Tholen © Peter H. van Bragt, 2008

Foto 4: Dode Schelpkokerwormen in gebied met heel veel Buikstreepnemertijnen, Oosterschelde © Peter H. van Bragt, 2008
Het is bij de Stichting Anemoon nog niet eerder gemeld dat de Buikstreepnemertijnen ook Schelpkokerwormen eten. In de literatuur hebben wij het ook nog niet terug kunnen vinden. Wie maakt hier de eerste foto van en stuurt deze op naar de Stichting Anemoon?
Nieuwe waarnemingen, vragen of opmerkingen van deze soort of andere organismen kunnen per E-mail doorgestuurd worden naar de Spuisluiswachter.

