De opmars van de Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans, in de Oosterschelde.
In 2005 was al duidelijk dat er op steeds meer plaatsen in de Oosterschelde grotere aantallen Sierlijke slibanemonen werden aangetroffen. Ook is er in dat jaar een derde kleurvariëteit, Sagartia elegans var. rosea in twee verschillende kleurpatronen bijgekomen. Hoewel het duikseizoen van 2007 nog maar net gestart is, is nu al duidelijk dat de opmars van deze fraaie anemoon onvermindert doorzet. Mogelijk zijn de recente warme winters mede de oorzaak van dit fenomeen.
Nog niet zo lang geleden kwam de Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans,
bijna uitsluitend in het meest westelijke gebied van de Oosterschelde
voor. De aantallen waren nog niet zo spectaculair groot en het betrof
bijna uitsluitend de bruin/witte kleurvariëteit miniata. Ook de witte
variëteit nivea kwam daar voor maar in kleinere aantallen. Sinds
ongeveer vier jaar is deze soort aan een opvallende opmars bezig. Hij
wordt steeds vaker en op veel meer plaatsen (ook in de oostelijke
Oosterschelde) aangetroffen. Op plaatsen waar hij vroeger ook al voor
kwam zijn de aantallen enorm toegenomen en er is een derde
kleurvariëteit rosea bijgekomen.
De Sierlijke slibanemoon is te
onderscheiden van de Gewone slibanemoon door een aantal kenmerken:
wellicht het meest typische kenmerk is dat je vaak grote aantallen van
een identieke kleurvariëteit bij elkaar ziet staan boven het slib (zie
foto 1 en 4). De Gewone slibanemoon komt ook in heel veel
kleurschakeringen voor maar die staan altijd gemengd door elkaar. De
zuil van de Sierlijke slibanemoon is versierd met kleine wratjes (zie
foto 3 en 7), die bij de witte variëteit vaak minder goed te zien zijn.
En als dit anemoontje lastig gevallen wordt dan scheidt het witte
spiraalvormige geleiachtige draden uit, die we acontia noemen (zie ook
foto 3 en 7).
De kleurvariëteiten zijn als volgt te
onderscheiden: Var. miniata (zie foto 1, 2 en 3) heeft een mondschijf
en tentakelkrans die licht bruin/wit gemarmerd is. Var. nivea (zie foto
4 en 5) heeft een mondschijf en tentakelkrans die geheel wit is, maar
waar wel enkele nuances van wit kerkenbaar zijn. Var. rosea (zie foto
6, 7, 8 en 9) komt hier met twee kleurpatronen voor: hij heeft een
mondschijf en tentakels die rose/wit gemarmerd is (zie foto 6 en 7) of
hij is egaal semi-transparant rose/rood (zie foto 8 en 9) gekleurd. Al
deze kleurvariëteiten behoren allen tot een en dezelfde soort. Op de
West-Europese kust komen nog meer kleurvariëteiten van de Sierlijke
slibanemoon voor maar die hebben we nog niet op onze kust waargenomen.
Foto 1: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. miniata, Oosterschelde, 2007. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 2: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. miniata, Oosterschelde, 2006. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 3: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. miniata, Oosterschelde, 2006. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 4: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. nivea, Oosterschelde, 2005. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 5: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. nivea, Oosterschelde, 2005. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 6: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. rosea, Oosterschelde, 2006. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 7: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. rosea, Oosterschelde, 2006. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 8: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. rosea, Oosterschelde, 2006. Foto © Peter H. van Bragt
Foto 9: Sierlijke slibanemoon, Sagartia elegans var. rosea, Oosterschelde, 2006. Foto ©
Peter H. van Bragt
Nieuwe waarnemingen, vragen of opmerkingen van deze soort of andere organismen kunnen per E-mail doorgestuurd worden naar de Spuisluiswachter.

