De Blaasjeskrab Hemigrapsus sanguineus (de Haan, 1835) in de Oosterschelde
Geplaatst 12-04-2004. Waarnemingen: 13-03-2004 door Marco Faasse en 20-03-2004 door Marianne Ligthart. Tekst en foto's: Peter H. van Bragt.

Voor een duiker is er niets mooiers dan tijdens een duik een bijzonder zeebeest waar te nemen. Maar ook met stenenkeren bij laagwater in het intergetijde gebied kunnen hele bijzondere waarnemingen worden gedaan. Duikers zijn in dit gebied meestal alleen maar bezig met het begin van de duik of met de laatste opstijging en daardoor minder oplettend op de dieren en wieren die juist specifiek in dit gebied voorkomen. Dat het intergetijde gebied ook hele spectaculaire vondsten kan opleveren is recent door Marianne Ligthart en Marco Faasse weer eens aangetoond. Marco had Marianne verteld dat hij op 13-03-2004 bij Wissekerke de Blaasjeskrab Hemigrapsus sanguineus had gevonden. Deze Aziatische krabbensoort lijkt heel veel op de Penseelkrab Hemigrapsus penicilatus en komt net als deze soort ook in het intergetijde gebied, onder stenen, voor. Het rugschild is bijna vierkant en de ogen staan ver uit elkaar. De Blaasjeskrab is bedekt met kleine rode vlekken en het mannetje heeft tussen de scharen een klein blaasje. Bij de Penseelkrab zitten hier de opvallende borstels. In 2003 is er al eerder een Blaasjeskrab bij Hoek van Holland gevonden (zie www.krabben.net), maar er is nog niet eerder een grotere en mogelijk ook stabiele populatie op de Nederlandse kust aangetroffen.

Foto 1: Blaasjeskrab Hemigrapsus sanguineus, in vitro opname © Peter H. van Bragt

Foto 2: Blaasjeskrab Hemigrapsus sanguineus, in vitro opname © Peter H. van Bragt

Foto 3: Detail opname van een schaar van een mannetje Blaasjeskrab Hemigrapsus sanguineus, in vitro opname © Peter H. van Bragt. In de aanhechting van de beide schaardelen is het blaasje zichtbaar.

Marianne is bij Wissekerke gaan zoeken en kwam in de buurt van de laagwaterlijn, onder de stenen, een gemengde krabbenpopulatie tegen. Er zaten heel veel Penseelkrabben en Gewone strandkrabben. Na wat zoeken heeft zij ook een tiental Blaasjeskrabben gevonden. Mogelijk zaten er nog meer, maar omdat de Blaasjeskrab zoveel op de Penseelkrab lijkt en ze bij verstoring onmiddelijk wegrennen zijn ze in het veld uiterst lastig te onderscheiden. De zware storm van die dag maakte het zoeken ook nog eens extra lastig. De gevonden aantallen wijzen er op dat de Blaasjeskrab in redelijke aantallen in de Oosterschelde zit. Waarschijnlijk is het nu nog een lokale populatie maar het is te verwachten dat, net als de Penseelkrab, de Blaasjeskrab in de Nederlandse kustwateren een stabiele populatie gaat vormen.

De Spuisluiswachter heeft op het Internet de volgende informatie over de Blaasjeskrab gevonden: Op de site van de International Commission for the Scientific Exploration of the Mediterranean Sea staat dat deze krab oorspronkelijk voorkomt in de Westelijke Stille oceaan van Sakhalin tot Hong Kong en Japan. In 1988 is een eerste exemplaar aangetroffen in New Jersey, USA, maar sindsdien heeft hij zich verder verspreid van Massachusets tot Noord Carolina. Recent is de soort ook aangetroffen bij Le Havre, Frankrijk en een exemplaar is in de Noordelijke Adriatische zee, ten westen van Istrië, Croatië gevonden (Schubart, 2002 [2001]).

De Blaasjeskrab is hoofdzakelijk een herbivoor, maar heeft zeker ook omnivore eigenschappen. In het aquarium van de Spuisluiswachter werden stukjes Tilapia filet met smaak verorberd. Aan de Amerikaanse Oostkust vind de voortplanting plaats van laat april tot september. In één broedsel worden meer dan 40,000 eitjes geproduceerd, en een vrouwtje kan jaarlijks meerdere broedsel aanmaken. De larven zijn tolerant voor een grote variatie van temperatuur en zoutgehalte. Dit zijn trouwens typische eigenschappen die de meeste exotische en met succes geintroduceerde diersoorten op onze kust bezitten.

Op de Sea Grant Nonindigenous Species website (SGNIS) is te lezen dat de Blaasjeskrab momenteel zeer algemeen op de kust van Connecticut, U.S.A. voorkomt. Hier wordt hij aangetroffen in een habitat (leefmilieu) dat verschillend, maar gedeeltelijk overlappend is met dat van de Gewone strandkrab. De vondsten bij Wissekerke bevestigen dat dit ook in Nederland het geval is, net als bij de Penseelkrab. In Amerika heeft de Blaasjeskrab lokaal de Gewone strandkrab gedeeltelijk al verdrongen. In gebieden waar vroeger de Gewone strandkrab nog als meest algemene soort voor kwam is nu de Blaasjeskrab de meest algemene soort. In Nederland heeft de Penseelkrab lokaal, waar veel stenen liggen in het intergetijdegebied de Gewone strandkarb ook al teruggedrongen. De komst van de blaasjeskrab zal, specifiek in deze gebieden, een nog grotere druk zetten op de populatie Gewone strandkrabben. Gelukkig komt de Gewone strandkrab ook voor in andere habitats zoals op zandbodems en onder het intergetijde gebied.

Wat we nog niet weten is hoe de Penseelkrab zal reageren op de komst van de Blaasjeskrab. De Penseelkrab komt nu zeer algemeen in nagenoeg het gehele intergetijdegebied van de Oosterschelde voor. Gaat hij een deel van zijn verspreidingsgebied afstaan aan de Blaasjeskrab, zal hij deze wellicht op termijn weer verdringen of gaan ze als gewoon als goede autochtone buren netjes zich permanent vestigen op de Nederlandse kust? De toekomst zal het ons leren.