Gehoornde slijmvis Parablennius gattorugine (Linnaeus, 1758): een verkleumde zomergast in ijskoude Oosterschelde
Geplaatst 04-04-2003. Waarneming: 26-02-2003 Pedro Schellekens en Peter H. van Bragt. Tekst en foto's Peter H. van Bragt.

De Gehoornde slijmvis Parablennius gattorugine is een zomergast die de laatste jaren met grote regelmaat vooral in de Noordwestelijke Oosterschelde wordt aangetroffen. In de recente warme zomermaanden werden hier steeds meer Gehoornde slijmvissen gezien. De soort is bekend van de Mediterrane en Zuid Europese kust en de Westkust van de Britse eilanden die zich koesteren in de warme golfstroom. Nederland vormt de Noordelijke verspreidingsgrens van deze soort, die in Muus et al. (1999, Zeevissen van Noord- en West Europa) nog beschreven wordt als "alleen bekend in Nederland van voor 1940". Echter, de laatse jaren hebben meerdere Anemoonwaarnemers deze fraaie vis in de zomermaanden in de Westelijke Oosterschelde regelmatig aangetroffen. Bijna alle waarnemingen stammen uit zeer ondiep water. Meestal wordt hij vlak onder de laagwaterlijn aangetroffen. Het is een schuwe en beweeglijke vis die zich bij verstoring snel verstopt in de beschutting tussen de stenen van de dijkvoet of tusen oesterbanken.

Groot was dan ook onze verbazing toen wij op 26-02-2003 in de Noordwestelijke Oosterschelde op een diepte van ruim 13 meter een verkleumde Gehoornde slijmvis van circa 10 cm. lengte aantroffen. Wij vonden hem op een kale zandbodem. Het leefde nog wel, maar daar was bijna alles mee gezegd. De aanwezigheid van twee duikers leek hem absoluut niet te verstoren. Ook het maken van foto's maakte op hem totaal geen indruk. Was dit een exemplaar die na de zomer van 2002, waarin diverse soortgenoten in deze regio zijn gevonden, vergeten is om weer naar open zee en warme wateren te trekken? Of is het gewoon een exemplaar die veel te vroeg de trek naar het Noorden is begonnen. We hebben het hem gevraagd, maar krgen natuurlijk geen antwoord. Waarschijnlijk waren zijn lippen bevroren. Het water was tenslotte slechts 2 graden Celsius koud. De onderstaande foto's zijn het bewijs van deze waarneming.

Foto 1: Gehoornde slijmvis, Oosterschelde 26-02-2003 © Peter H. van Bragt

Foto 2: Gehoornde slijmvis, Oosterschelde 26-02-2003 © Peter H. van Bragt

Meer Nederlandse waarnemingen van de Gehoornde slijmvis in de Oosterschelde zijn te vinden in de Spuisluismedelingen van 09-08-1999 en 20-08-1999. Er is ook een waarneming van deze soort in het Grevelingenmeer op 08-10-2001