Twee waarnemingen van de Gedoornde hartschelp Acanthocardia echinata (Linnaeus, 1758) in de Oosterschelde.
Geplaatst 22-02-2003. Waarnemingen: december 1999 Felice de Zwart en 24-08-2002 Peter H. van Bragt. Tekening: Felice de Zwart. Foto's: Peter H. van Bragt.

Recent is bekend geworden dat Felice de Zwart in december 1999 een zeer bijzondere schelp heeft gevonden bij Kurkenol (Zierikzee) in de Oosterschelde. Het betreft de Gedoornde Hartschelp Acanthocardia echinata. Het verspreidingsgebied van dit tweekleppig weekdier is van Noorwegen tot aan de Canarische eilanden en de Middellandse zee. Hij is bekend van de Noordzee maar slechts zelden spoelen bijna uitsluitend losse schelpen aan op het Noordzeestrand. In Zeeland spoelen nog de minste exemplaren aan. Voor zo ver wij weten was hij nog nooit eerder autochtoon, c.q. levend aangetroffen in de Zeeuwse delta. Felice vond de schelp zo mooi dat ze hem heeft meegenomen en getekend,. Het artistieke resultaat hiervan is in de onderstaande afbeelding te zien.

Tekening 1: Gedoornde hartschelp Acanthocardia echinata, uit Oosterschelde © Felice de Zwart

De bolle vorm en de korte, kromme, overlangsgegroefde stekels op de ribbels van deze hartschelp zijn karaktersitiek. Dat zij deze schelp had gevonden is pas recent bekend geworden nadat zij haar collectie uitzonderlijk gedetailleerde en prachtige tekeningen aan Theus Hollem en de Spuisluiswachter had getoond.
De Spuisluiswachter, Peter H. van Bragt, heeft in een duik samen met Jan van Antwerpen, op 24 augustus 2002 bij de Zeelandbrug (Zierikzee) een tweede, drie jaar oud en levend exemplaar van de Gedoornde hartschelp gevonden. Van dit dier zijn de onderstaande foto's gemaakt.

Foto 1: Gedoornde hartschelp Acanthocardia echinata, Oosterschelde © Peter H. van BragtF

Foto 2: Gedoornde hartschelp Acanthocardia echinata, Oosterschelde © Peter H. van Bragt

Het is duidelijk dat deze soort in de Zeeuwse delta niet algemeen aanwezig is. Toch zitten er mogelijk nog meer exemplaren. Maar door zijn verborgen bestaan, het is een schelpdier dat normal diep in het slib verborgen zit, zal hij slechts uiterst zelden door sportduikers aangetroffen kunnen worden. Dat deze twee levende exemplaren om nog onbekende oorzaak gewoon op het zand lagen en dus gevonden konden worden is waarschijnlijk alleen maar toevallig.

12-03-2003: Zes Gedoornde hartschelpen Acanthocardia echinata (Linnaeus, 1758) in de Oosterschelde. Op 05 maart 2003 heeft Felice de Zwart met strandjutten bij extreem laag water bij Kurkenol (Zierikzee) nog eens zes exemplaren van de Gedoornde hartschelp gevonden. Het betrof drie levende exemplaren. Twee exemplaren waren verse doubletten met vleesresten. Zij waren waarschijnlijk net door vogels aangevallen. Ook heeft Felice hier nog een schelp gevonden.