De derde waarneming van de Paarse waaierslak, Flabellina pedata (Montagu, 1815) in de Oosterschelde
Ingezonden: 12 oktober 2002 door Mat Vestjens. Tekst: Peter H. van Bragt

Bert Rievers en Anne Frijsinger hebben op 15 september bij de Westbout in de westelijke Oosterschelde een derde exemplaar van Flabellina pedata gevonden. Mat Vestjens heeft er foto's van gemaakt en er een aan de Spuisluis ter beschikking gesteld. Zie foto 1.

Foto 1: Paarse waaierslak, Flabellina pedata, Oosterschelde © Mat vestjens

De eerste Nederlandse waarneming van deze fraaie zeenaaktslak is afkomstig van 10 juni 1999 door Peter H. van Bragt bij Plompe toren. In dezelfde zomer heeft Martin Wessel een tweede exemplaar bij de Zeelandbrug aan de kant van Zierikzee gevonden en op video vastgelegd. Voor zover wij weten zijn dit tot nu toe de enige drie Nederlandse waarnemingen van deze soort.

Over de wetenschappelijke naamgeving van Flabellina pedata heerst soms enige verwarring. Net als de Slanke waaierslak, Coryphella gracilis (Alder & Hancock, 1844) en de gestreepte waaierslak, Coryphella lineata (Loven, 1846) is de Paarse waaierslak ook een lid van de familie van de Flabellinidae. In sommige bronnen wordt hij gewoon als Coryphella pedata vermeld. Echter er zijn twee geslachten van waaierslakken: Coryphella en Flabellina. Het geslacht Flabellina onderscheidt zich van de andere door kleine wratachtige structuren op de rhinoforiën, die bij Coryphella helemaal glad zijn. Deze structuren zijn in de detail opnames van foto 2 en foto 3 goed te zien. De rhinoforiën zijn de twee koptentakels die boven op de kop en vlak voor de papillen staan.

Foto 2: Rhinoforiën van de Paarse waaierslak, Flabellina pedata, Oosterschelde © Peter H. van Bragt

Foto 3: Rhinoforiën van de Slanke waaierslak, Coryphella gracilis, Oosterschelde © Peter H. van Bragt

10-03-2003: Er zijn weer vijf exemplaren van de Paarse waaierslak, Flabellina pedata (Montagu, 1815) in de Oosterschelde aangetroffen. Tekst en foto: door Peter H. van Bragt
Tijdens een tweetal duiken op 22 en 26-02-2003 zijn door Marianne Ligthart, Theus Hollem, Pedro Schellekens en Peter H. van Bragt in de noordwestelijke Oosterschelde vijf exemplaren van de Paarse waaierslak Flabellina pedata gevonden. Op de onderstaande foto zijn de twee exemplaren te zien die op 22-02-2003 zijn gevonden. Zij waren beiden slechts circa 6 mm. groot. Op 26-02-2003 zijn er drie exemplaren gevonden, waarvan er een ruim tweemaal zo groot was. Dit groot aantal waargenomen slakken is mogelijk het bewijs dat op dit moment deze bijzonder fraaie soort aan een kleine invasie bezig is. Worden er dit jaar nog meer gevonden?

Foto 4: Paarse waaierslakken, Flabellina pedata, in vitro opname © Peter H. van Bragt