Asgrauwe tolhoren, Gibbula cineraria (Linnaeus, 1758)
Ingezonden door Peter H. van Bragt en Rykel H. de Bruyne, 08-08-1999

De asgrauwe tolhoren, Gibbula cineraria, is een gast in onze mariene fauna van de Oosterschelde, afkomstig van meer zuidelijker streken (Bretagne, Het Kanaal). Lege, fossiele huisjes spoelen al eeuwen aan langs de hele kust, met name op de Waddeneilanden en in Zeeland. Levend kwam de soort waarschijnlijk al sinds het Eemien (100.00 jaar geleden) niet meer in de omgeving van Nederland voor. Pas in de laatste decennia is de soort regelmatig met import van oesters, vanuit Frankrijk of Ierland meegelift naar de Oosterschelde (Yerseke). RYKEL H. de Bruyne trof bijvoorbeeld in materiaal van de oesterputten bij Yerseke op 01-08-1983 tientallen huisjes aan. Goed zoeken, in de oesterputten binnendijks, leverde toen een levend exemplaar op. Toch is de soort lange tijd nooit 'inheems' geworden. De eerste echt 'autochtone' vondst stamt vermoedelijk uit 1994. Toen werd door M. Otten in het litoraal bij Sas van Goes een exemplaar gevonden onder wier (Zeepaard 54 (5/6): 96. De laatste jaren lijkt de soort echter, zoals veel andere molluskensoorten, ook in de Nederlandse kustwateren te zijn ingeburgerd. In het afgelopen voorjaar en ook in juli van dit jaar heb ik enkele exemplaren bij Zierikzee, tussen de Val en de eerste pijler van de Zeelandbrug gevonden op circa 5-10 meter diepte. De foto's van levende dieren zijn van de juli-vondsten bij Zierikzee. In het juli/augustus 1999 nummer van het Correspondentieblad van de Nederlandse Malacologische Vereniging is een artikel van Rob Moolenbeek (Zoologisch Museum Amsterdam) opgenomen over andere vondsten van de asgrauwe tolhoren, Gibbula cineraria. Ook Albert Koulman vond levende exemplaren, voor het eerst vorig jaar bij de veerweg. Ook dit jaar trof vijf levende exemplarenhij exemplaren aan, dit keer op het eiland Tholen bij de vuilstortplaats (Tuttelhoek). Allen tussen of aan de voet van het Japans bessenwier, Sargassum muticum (Yendo). Alle meldingen van vondsten van deze slak (maar ook alle andere slakken, schelpen en zeenaaktslakken) zijn welkom bij de stichting Anemoon en zullen worden opgenomen in de database van het Atlasproject Nederlandse Mollusken.

In juli 1999 heeft Peter H. van Bragt een levende asgrauwe tolhoren in de Oosterschelde, bij de eerste Pijler van de Zeelandbrug (Zierikzee) kunnen fotograferen. Zie foto 1 en 2.

Foto 1: Asgrauwe tolhoren, Gibbula cineraria © Peter H. van Bragt

Foto 2: Asgrauwe tolhoren, Gibbula cineraria © Peter H. van Bragt