Het Bezaantje, Velella velella (Linnaeus, 1758): een zeldzame kwallenkolonie.
Ingezonden: 28 juni 2002 door Ada Lilipaly

Op 28 juni vond Ada Lilipaly 39 vers aangespoelde Bezaantjes (Velella velella, Linnaeus, 1758) op het strand tussen Westhove en de watertoren van Domburg. Zowel 's morgens bij laag tij als 's avonds vond zij meerdere exemplaren. Bij de meesten was het weefsel nog intact. Op 29 juni was er niets meer te vinden. Een dag eerder hadden schoolkinderen uit Breda op dezelfde lokatie ook al acht Bezaantjes gevonden. En via een e-mail bericht heeft de Spuisluiswachter vernomen dat een paar dagen later op de Waddeneilanden nog een aantal Bezaantjes zijn aangespoeld en gevonden.) Ada Lilipaly heeft Inmiddels zeven Bezaantjes geconserveerd gegeven aan het Zeeuws Biologisch Museum te Oostkapelle.

Foto 1: Bezaantjes, Velella velella (Linné, 1758), Walcheren © Ada Lilipaly

Foto 2: Bezaantje, Velella velella (Linné, 1758), Walcheren © Ada Lilipaly

Eerdere Nederlandse vondsten zijn gemeld door Martin Cadé in het Zeepaardje (1988, nr. 3, blz. 74-80). Het betrof vondsten van honderden exemplaren op 11 februari 1988 van Scheveningen (Martin Cadée) en Katwijk (Hans Adema) Op 21 februari 1988 zijn bij Neeltje Jans (Arthur Oosterbaan), op 21 februari 1988 bij Burghsluis (Arthur Oosterbaan), op 21 februari 1988 bij Den Osse (Arthur Oosterbaan) en op 10-12 februari 1988 bij Knokke (Cedric d'Udekem d'Acoz) enkele exemplaren gevonden.

Bezaantjes zijn solitaire kwallen met een schijfvormig chitineus drijflichaam dat met gas is gevuld. Het bestaat uit twee haaks op elkaar staande vlakken, met concentrische groeilijnen. De kwal hangt onder het drijflichaam. De Engelse naam is "By-the-wind-sailor", en zoals de naam suggereert kan deze soort hiermee door de wind verplaatst worden. Het is een oceanische soort die uitsluitend na perioden van langdurige zuid-westenwind via het Kanaal naar de Noordzee wordt geblazen en hier kan aanspoelen. Op de Zuid-Europese kusten en in de Middellandse zee is het een algemene soort. Bezaantjes behoren tot het voedsel van o.a. de Maanvis, Mola mola (Linnaeus, 1758).

Op de Earthwindow site van Mike Johnson zijn afbeeldingen te zien die je een duidelijke drie-dimensionale impressie laten zien van het drijflichaam van het Bezaantje. Hiervoor heb je de freeware Quicktime plug-in nodig, die je echter ook weer via deze site kunt down loaden.