Niet te determineren Cuthona sp. (?)
Ingezonden door René Lipmann, 18-08-1999

De onderstaande foto werd gemaakt tijdens een nachtduik met buddy Peter Boersma bij Plompetoren op 11-08-1999 en een diepte van circa 5 meter. Omdat wij het dier toch op naam wilden brengen werd de foto doorgezonden naar Rob Dekker, die we hiermee voor een probleem wisten te plaatsen. En dat mag uitzonderlijk worden genoemd.

Uitgebreide Reactie van Rob Dekker: Het volgende meen ik op de foto te kunnen zien: Stevige, gladde, niet erg lange rhinophorien, met vermoedelijk wit pigment. Stevige, niet lange tentakels met vermoedelijk wit pigment bij de top. Op het voorhoofd doorlopend tot voorbij de rhinophorien is veel wit pigment, dat mogelijk op de rug doorloopt want ook op de staartpunt is wit pigment dat zichtbaar is. Meer dan 10? rijen met vermoedelijk 3-4 papillen, de buitenste opvallend kleiner. De rijen papillen beginnen juist voor de rhinophorien of vrijwel eronder. Het is dus niet Cuthona foliata.

De papillen hebben een spitse punt met een cnidosac, dus is het een van de Nudibranchia en geen Sacoglossa. De papillen zijn cilindrisch tot enigszins gezwollen. De papillen hebben een vrij gladde vertakking van de spijsverteringsklier, de kleur van deze vertakkingen is niet te zien, maar lijkt gelig groen als de wieren op de achtergrond. Er lijkt nauwelijks pigmentatie op de papilwand. Het lijkt me geen bleke Cuthona concinna (Alder & Hancock, 1843) vanwege het vele witte pigment op de kop.

Het is geen Cuthona amoena (Alder & Hancock, 1842), de onregelmatige verdeling van wit pigment op het lichaam, ontbreken van donkere basale deel van spijsverteringsklier in de papillen.

Een kleine Cuthona nana (Alder & Hancock, 1842) zou mogelijk zijn maar dan is er wel erg veel wit pigment op de kop en de staart.

Voor een jonge Aeolidia papillosa (Linnaeus, 1761) lijken me de papillen te rond. Het witte pigment klopt wel. Kortom, het plaatje is helaas niet goed genoeg om tot een goede determinatie te komen. Her dier zou moeten worden meegenomen, om ook in een bakje te worden gefotografeerd, en voor de wetenschap worden verdoofd en op een conserveermiddel worden bewaard. Hoewel ik me kan voor stellen, dat het laatste op emotionele bezwaren kan stuiten. In het algemeen denk ik, dat het geen kwaad kan, om dieren, die je niet kent, mee te nemen boven water, en daar rustig te bekijken. Je hebt dan meer gelegenheid de dieren, eventueel onder een loupe, in detail te bestuderen, zodat je ook voor een latere duik beter op dit soort details kunt letten. Wat betreft het meenemen en conserveren van dieren sta ik op het volgende standpunt. Als je iets onbekends ziet, neem dan hooguit enkele exemplaren mee. Als het er maar een is, dan ook meenemen. Mocht het inderdaad een eenmalige, en dus heel zeldzame verschijning zijn, dan zou het dier ter plekke toch niet tot voortplanting kunnen komen, en zou de soort daar toch weer verdwijnen. In dat geval is verzamelen voor documentatie verreweg te prefereren. Als er meer zijn, dan een aantal laten zitten om voortplanting mogelijk te maken. Daarbij komt dat een duiker vaak maar een heel klein deel onder water ziet van wat er eigenlijk aanwezig is.

Foto: Onbekende Cuthona sp. (?) © René Lipmann