Skip to content Skip to navigation

Sections
Personal tools
You are here: Home → ANEMOON → Spuisluis → 2001 → Invasie Slanke Rolsprietslak, Hermea bifida
Navigation
Document Actions

Invasie Slanke Rolsprietslak, Hermea bifida

Invasie van de slanke rolsprietslak, Hermaea bifida (Montagu, 1815)
Ingezonden door Peter H. van Bragt, 28 aug. 2000

In augustus 2000 zijn er in de Oosterschelde bij het Sas van Goes, de Weldamseweg (Zierikzee), de eerste pijler van de Zeelandbrug (Zierikzee) en Stavenisse (Tholen) door meerdere duikers, tientallen exemplaren van deze fraaie kieuwloze zeenaaktslak, een vertegenwoordiger van de orde van de saccoglossa, gevonden en ook gefotografeerd.


Foto 1: Slanke rolsprietslak, Hermea bifida, Oosterschelde

        

Foto 2: Slanke rolsprietslak, Hermea bifida, Oosterschelde

Het is aannemelijk dat momenteel deze soort over de gehele Oosterschelde voorkomt. Het is slechts een zeldzame bezoeker van onze kust. Zo staat hij bijvoorbeeld niet vermeld in Wetenschappelijke Mededeling K.N.N.V. nr. 183 "De Nederlandse Zeenaaktslakken" van C. Swennen en R. Dekker (1987). Dat wil zeggen dat hij voor 1987 nog niet officieel in Nederland was waargenomen. Van Rob Dekker heb ik mondeling vernomen dat in de periode mei-1989 tot aan oktober 1992 slechts zeven meldingen uit de Oosterschelde, van Hermaea bifida bekend zijn, waarvan slechts een met ei-snoeren. Op één na (Lokkersnol) kwamen al deze meldingen van de Weldamseweg (Zierikzee). Nu hebben we echter met een echte invasie te maken. De eerste eisnoeren zijn recentelijk ook al gevonden door Marco Faasse, weer bij de Weldamseweg.

De rolsprietslakken zijn echte vegetariërs. Je moet ze zoeken in de bovenste waterlagen tussen de wieren. De typische kleur is rood-bruin en daarmee valt hij tussen de rood- en bruinwieren, wat zijn favoriete voedsel is, nauwelijks op.

Foto 3: Slanke rolsprietslak op roodwieren, Oosterschelde

De meeste exemplaren zijn daarom ook gevonden op het groene vederwier waar de kleur beter contrasterend uitkomt.

Foto 4: Slanke rolsprietslak op groenwieren, Oosterschelde

Bas Grootjans heeft een wit exemplaar gevonden.

Foto 5: Slanke rolsprietslak, een wit exemplaar.

In Biology of Opistobranch molluscs vol.I (The Ray Society London, 1976) beschrijft T.E. Thompson de typische kenmerken van de soort als volgt: Het is en slanke slak van maximaal 2 cm. lang, met een opvallende lange staart en slanke kop. De middendarmklier is vertakt in de papillen en door de huid zichtbaar. In de papillen zelf zijn deze vertakkingen ook weer sterk vertakt. De papillen staan van voor naar achter in veertien rijen langs beide flanken, met maximaal 3 papillen per rij. De papillen zijn verder puntig en niet glad. Ze bezitten zogenaamde tuberkels of uitsteeksels (zie foto 1 en 2). Zoals de naam al suggereert zijn de koptentakels, net als bij de groene wierslak, Elysia viridis, (Montagu, 1804), opgerold . Dat is bij deze plaatjes niet zo goed te zien, maar bij de opnames van de groene wierslak, dat ook een saccoglos is, is deze eigenschap wel duidelijk herkenbaar. Zie Spuisluis mededeling van 29-08-2000. In gevangenschap blijkt deze kleine zeenaaktslak een bijzonder opmerkelijke eigenschap tot uiting te brengen. In sommige gevallen, maar zeker niet altijd, produceert hij een zeer indringende, onplezierige en zure stank. Op zich is dit ook een determinatie kenmerk van deze soort. Ik heb het reeds tweemaal mogen waarnemen. Het is een fraaie aanwinst van de mariene fauna van de Oosterschelde.
Voor vragen of opmerkingen over deze waarneming kunt u terecht bij de Spuisluiswachter