Nassarius reticulatus (Linnaeus, 1758)

Tekst: R.H. de Bruyne. Foto: © PICTAN.

Afmetingen:

16 x 35 mm

Vorm:

Dikschalig. Vrij bolle windingen. Top vrij spits, mondopening peervormig, uitlopend in een kort siphokanaal. Aan de binnenkant van de mondopening zitten bij volwassen dieren vrij sterke, min of meer regelmatige, tandvormige knobbeltjes.

Sculptuur:

Horizontale ribben, gekruist door vertikale ribben (traliewerksculptuur). Het aantal en de dikte van de dwarsribben kan variëren tussen 16 en 23. Een gedeelte van de laatste winding is door dik eelt uit de mondopening bedekt. De mondrand is meestal slechts weinig verdikt met een extra dikke dwarsrib (varix).

Kleur:

Grijswit of creme. Vaak gedeeltelijk bedekt met een schilferige roestbruine opperhuid, die bij afslijting eerst nog in de diepere delen van de traliesculptuur blijft zitten. Soms met vage kleurbanden, maar gewoonlijk vrij egaal. Strandmateriaal is vaak grijswit, blauwzwart of donkerbruin verkleurd. De laatste jaren spoelen echter ook zeer verse en levende dieren op het strand aan.

Habitat:

De dieren leven gedeeltelijk ingegraven in zandige bodem. Daarbij steekt alleen de lange sipho boven de bodem uit. Het zijn aaseters met een uitermate goed ontwikkeld 'reukvermogen'.

Voorkomen:

De dieren leven langs zand- en rotskusten, vanaf iets beneden de laagwaterlijn tot diepten van enkele tientallen meters.

Op het strand:

Oude lege huisjes spoelen algemeen aan langs vrijwel de gehele zuidoostelijke Noordzeekust, met name in horentjesgruis en ander aanspoelsel bij aflandige wind. Een deel hiervan is afkomstig uit Holocene en Pleistocene afzettingen. De laatste jaren worden ook op de Zeeuwse en Hollandse stranden recente en levende exemplaren gevonden, evenals eierkapsels. Deze behoren steeds tot de mariene vorm met minder dikke dwarsribben en zouden behoren tot de 'echte' Gevlochten fuikhoren Nassarius reticulatus (Linnaeus, 17758). (Rechts op de foto een exemplaar met vleesresten van het strand). Zie ook bij: Grofgeribde fuikhoren Nassarius nitidus (Jeffreys, 1867).

Bijzonderheden:

Op meerdere plaatsen in Zeeland (Oosterschelde, kanaal door Zierikzee, Grevelingen, kanaal door Noord-Beveland) komen fuikhorens voor van de ‘vorm’ mammillata (Risso). Deze heeft een kleiner aantal brede vertikale ribben en leeft vooral op plaatsen met een verminderd zoutgehalte. Deze vorm wordt tegenwoordig wel onderscheiden als aparte soort: Nassarius nitidus (Jeffreys, 1867) [zie bij gevlochten fuikhoren: midden en rechts op foto].
De horentjes op het strand kunnen soms ook bewoond zijn door heremietkreeftjes, met name door de Kleine heremietkreeft Pugilatus

Waarnemingen doorgeven:

Heeft u een autochtone waarneming gedaan? En de soort dus levend aangetroffen in haar eigen biotoop? 

Heeft u vragen? Mail dan naar Stichting ANEMOON via anemoon@cistron.nl

(Bij de 'echte' Nassarius reticulatus zijn we ook geïnteresseerd in aanspoel-meldingen van levende exemplaren van het strand, of van dode exemplaren met operculum en/of vleesresten)