Sagartiogeton undatus (Müller, 1788)

Tekst: A.W. Gmelig Meyling. Versie 12-3-2008.

Zoekbeeld

De Weduweroos valt op door zijn lange dunne tentakels. Iedere tentakel is doorgaans voorzien van een witte dunne streep, die loopt van de voet van de tentakel tot de punt. De tentakels kunnen langer dan de zuil worden en hangen kenmerkend naar beneden als de takken van een treurwilg. De zuil is zeer slank, glad, beige van kleur en voorzien van vage wit/grijze lengtestrepen. De dieren leven vastgehecht op substraat dat soms bedekt is met slib of zand, meestal niet zo duidelijk in groepen. De mond van het dier is vaak ovaal en heeft doorgaans duidelijke lippen.

Afmetingen

De zuil is variabel van vorm en kan een hoogte bereiken van 10 cm en een diameter van 2 cm, Meestal echter niet langer dan 5 cm, met een doorsnede van circa 1 cm. De mondschijf is tweemaal zo breed als de breedte van de zuil en de tentakels kunnen circa vijfmaal zo lang zijn als de breedte van de mondschijf.

Kleur

De zuil is beige/bruin. De mondschijf is gewoonlijk wat lichter dan de zuil. De 'lippen' van de mond zijn doorgaans donkerder dan de mondschijf. De tentakels zijn min of meer doorzichtig. Zeer kenmerkend zijn de dunne witte lijnen omzoomd door zwarte randen op iedere tentakel. Doordat de tentakels min of meer doorzichtig zijn, lijkt het alsof ze een witte kern bevatten. Wanneer de witte lijnen min of meer spiraalsgewijs om de tentakels heen lopen, lijken de tentakels bochtiger en warriger dan ze in werkelijkheid zijn.

Nadere kenmerken

In tegenstelling tot de Gewone slibanemoon, heeft de Weduweroos nooit schelpfragmentjes aan de zuil. Als Weduwerozen worden aangeraakt trekken ze zeer sterk samen, tot een sterk afgeplat bolletje. De strepen lopen dan straalsgewijs vanuit het midden naar de rand.

Habitat

In de Oosterschelde met name algemeen in de wierzone, maar aanwezig vanaf de laagwaterlijn tot op grotere diepten. In de kom van de Oosterschelde algemener dan in de monding, de dieren lijken voorkeur te hebben voor plaatsen met weinig stroming.

Verspreiding

Algemeen voorkomend in alle zoute wateren. Ook in de Grevelingen en in haventjes in de Waddenzee. In het Veerse Meer minder talrijk.

Opmerkingen

• Vechttentakels zijn niet zeldzaam; deze zijn meestal doorschijnend wit van kleur.

• 's Zomers in de Grevelingen, bij optredend zuurstof-tekort, liggen de dieren inactief los op de bodem.

• In oude literatuur aangeduid als Actinothoe undatus.