Sagartia elegans (Dalyell, 1848)

Tekst: A.W. Gmelig Meyling. Versie 12-3-2008.

Zoekbeeld

De Sierlijke slibanemoon lijkt soms sterk op de Gewone slibanemoon, maar is veel minder algemeen. Kenmerkend is dat bij de geringste aanraking witte neteldraden uit perforaties in de zuilwand tevoorschijn komen. Ook staan de dieren vrijwel nooit met de voeten in het slib. Wanneer ze niet in spleten of holten zitten is de zuil goed zichtbaar. Bijeenstaande dieren hebben vaak hetzelfde uiterlijk.

Afmetingen

Mondschijf tot circa 25 mm doorsnede. Zuil tot circa 6 cm lang.

Kleur

In tegenstelling tot de Gewone slibanemoon zijn bepaalde kleurvariëteiten te onderscheiden. In Nederland is de variëteit miniata het minst zeldzaam. Het donkere kleurpatroon aan de basis van de tentakels en op de mondschijf lijkt echter sterk op het patroon van de Gewone slibanemoon. De kleuren van tentakels en mondschijf zijn eveneens zeer variabel. Bij variëteit nivea zijn zowel tentakels als mondschijf geheel wit en is er geen patroon op de mondschijf aanwezig. Bij de variëteit venusta zijn de tentakels wit en is de mondschijf opvallend helder oranje, terwijl er eveneens geen patroon op de mondschijf aanwezig is.

Nadere kenmerken

Aan de zuil kleven vrijwel nooit zandkorrels of stukjes schelp.

In tegenstelling tot de Gewone slibanemoon, worden vaak jonge dieren afgescheiden aan de rand van de voetschijf. Daardoor zijn de dieren vaak niet zeszijdig symmetrisch en bestaat de eerste krans vanaf de mond dus niet altijd uit zes tentakels. Doordat de tentakels vaak dicht op elkaar staan, is dit verschijnsel nauwelijks in het veld waar te nemen.

Habitat

De Sierlijke slibanemoon leeft vooral beneden de laagwaterlijn op stenen en ander hard substraat van zeeweringen, met name nabij zeegaten.

Verspreiding

De soort is (veel?) minder algemeen dan de Gewone slibanemoon. De dieren zijn waargenomen in de mond van de Oosterschelde (Neeltje Jans), maar ook bij Den Helder, Texel, Terschelling, Zoutelande, Vlissingen, en Westkapelle. In de Noordzee vooral op wrakken wat verder uit de kust.

Opmerkingen

• Geef, bij twijfel tussen Gewone, Kleine of Sierlijke slibanemoon, uw waarnemingen het liefst door als 'Sagartia spec.'. Vermeld daarbij, indien mogelijk en van toepassing, liefst wel om welke variëteit het gaat.